ਹੂਕ: ਇੱਕ ਪੌਦੇ ਦਾ ਫਲੇਵੋਨੋਇਡ ਰਿਕਵਰੀ ਵਕਤ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦਰਦ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਜੋ ਤੀਬਰ ਇੰਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਵਰਕਆਉਟ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਬਾਂਹਾਂ ਠੰਡੀ, ਝਿੰਜੋਰੀ‑ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਵਰਕਆਉਟ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਟਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2021 ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਖੋਜ, Frontiers in Endocrinology ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਆਮ ਪੌਦੇ ਦੇ ਫਲੇਵੋਨੋਇਡ, ਕ੍ਵੇਰਸੇਟੀਨ 1 g/ਦਿਨ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ, ਇੰਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਮਸਲ ਡੈਮੇਜ (EIMD) ਦੇ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਦੇ ਮਾਰਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ: ਮਸਲ‑ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮਾਰਕਰ (CK, LDH, ਮਾਇੋਗਲੋਬਿਨ) ਘੱਟ, IL‑6 ਘੱਟ, ਅਤੇ IGF‑I/IGF‑II ਦੀ ਉੱਤਰ ਦੇ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ। ਇਹ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ, ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।
ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ
Sgrò ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਪਲੇਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਟਰਾਇਲ ਚਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਹਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਜਾਂ ਤਾਂ 1 g/ਦਿਨ ਕ੍ਵੇਰਸੇਟੀਨ ਜਾਂ ਪਲੇਬੋ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ EIMD ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਹੀ ਕੰਟਰੋਲ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਛੋਟੀ ਨਮੂਨਾ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੀ।
ਖੂਨ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਰਕਆਉਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕਈ ਵਾਰ ਲਏ ਗਏ। ਟੀਮ ਨੇ ਹੇਠਲੇ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਮਾਪੇ:
- ਕ੍ਰੀਏਟਿਨ ਕੀਨੇਜ਼ (CK), ਲੈਕਟੇਟ ਡੀਹਾਈਡਰੋਜੀਨੇਜ਼ (LDH), ਮਾਇੋਗਲੋਬਿਨ (Mb) – ਮਸਲ ਸੈਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮਿਆਰੀ ਖੂਨ ਮਾਰਕਰ
- ਇੰਟਰਲੇੂਕਿਨ‑6 (IL‑6) – ਸੁਜ਼ਨ‑ਸੰਬੰਧੀ ਸੰਕੇਤਕ
- IGF‑I ਅਤੇ IGF‑II – ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਗਰੋਥ ਫੈਕਟਰ, ਜੋ ਮਸਲ ਮਰਮਤ ਅਤੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ
ਨਤੀਜਾ #1: ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮਾਰਕਰ ਘਟ ਗਏ
ਪਲੇਬੋ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ’ਤੇ, ਕ੍ਵੇਰਸੇਟੀਨ ਨੇ ਰਿਕਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਮਾਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘਟਾਇਆ:
- CK: p < 0.005
- LDH: p < 0.001
- ਮਾਇੋਗਲੋਬਿਨ: p < 0.05
- IL‑6: p < 0.05
ਇਹ ਮਾਰਕਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਮਸਲ ਦੀਆਂ ਝਿਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਵਿਧੀ ਬੋਝ ਦੀ ਘਟੋਤੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਸੰਸਕਰਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ ਕਿ ਮਸਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਦਰਦ ਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋਈ। ਖੂਨ ਮਾਰਕਰ ਇੰਡਾਇਰੈਕਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਰੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਦਰਦ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ।
ਨਤੀਜਾ #2: IGF‑I/II ਦੀ ਸਮਾਂ‑ਬਦਲਾਵ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੌਂਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਲੇਬੋ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, IGF‑I 72 ਘੰਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ IGF‑II 7 ਦਿਨਾਂ ‘ਤੇ ਚੋਟੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ।
ਕ੍ਵੇਰਸੇਟੀਨ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਹੋਏ:
- IGF‑I ਪਲੇਬੋ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਲਾਇਆ।
- IGF‑II ਦੀ ਚੋਟੀ 72 ਘੰਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸੀ।
ਅਰਥਾਤ, ਕ੍ਵੇਰਸੇਟੀਨ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਮਾਰਕਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਤਪਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਰਿਕਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਗਰੋਥ‑ਫੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕੁਚਿਤ ਅਤੇ ਤੀਵਰ ਕੀਤਾ। ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਤੇਜ਼, ਵੱਧ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਰਿਕਵਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ” ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
ਕਿਉਂ ਦਿਲਚਸਪ, ਪਰ ਕਿਉਂ ਸੰਦੇਹੀ?
IGF‑I ਅਤੇ IGF‑II ਮਸਲ ਮਰਮਤ, ਸੈਟਲਾਈਟ‑ਸੈਲ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂ ਰੀਮੋਡਲਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸਰਕੂਲੇਟਿੰਗ ਪੱਧਰ ਇਹ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਸਲ ਆਪਣੀ ਮੁਰੰਮਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹਾਇਪੋਥਿਸਿਸ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਹਾਇਪੋਥਿਸਿਸ ਹੀ ਹੈ।
ਸੀਮਾਵਾਂ
- ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦ – ਨਮੂਨਾ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ, ਇਸ ਲਈ ਨਤੀਜੇ ਔਰਤਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਐਥਲੀਟਸ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
- ਸਰਕੂਲੇਟਿੰਗ IGF ਪੱਧਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਸਲ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਾਈਪਰਟ੍ਰੋਫੀ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਦੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
- ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ “ਉਤਸਾਹਜਨਕ” ਕਿਹਾ – ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
- ਕੇਵਲ ਇਕ ਹੀ ਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਅਵਧੀ (1 g/ਦਿਨ 14 ਦਿਨ) ਵਰਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਇੱਕੋ EIMD ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਿਕਵਰੀ ਬਾਇਓਲੋਜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਭਰੀ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਈਸੈਪਸ ਦੀ ਗਰੰਟੀ।
ਪ੍ਰਾਇਗਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ
ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਡੋਜ਼ 1 g/ਦਿਨ 14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸੀ – ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ‑ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਡਿੰਗ ਸਟ੍ਰੈਟਜੀ ਸੀ, ਪੋਸਟ‑ਵਰਕਆਉਟ ਹੱਲ ਨਹੀਂ।
- ਸਭ ਤੋਂ ਵਾਜਬ ਲਾਭ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਸੁਜ਼ਨ ਦੇ ਖੂਨ ਮਾਰਕਰਾਂ ਦੀ ਘਟਾਉ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਦਰਦ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਜਾਂ ਮਸਲ ਵਾਧਾ।
- ਇਹ ਸਿਰਫ ਅਣਪਛਾਤੀ ਇੰਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਵਰਕ (ਉਦਾਹਰਨ: ਬੋਲਡ ਨੇਗੇਟਿਵਸ, ਡਾਊਨ‑ਹਿੱਲ ਰਨਿੰਗ, ਉੱਚ‑ਵਾਲਿਊਮ ਬਲਾਕ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਨਾ ਸੋਚੋ:
- ਕ੍ਵੇਰਸੇਟੀਨ ਨਾਲ ਸਵੈ‑ਚਲਿਤ ਮਸਲ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਨਹੀਂ।
- “ਉੱਚਾ IGF = ਤੇਜ਼ ਰਿਕਵਰੀ” ਇੱਕ ਸਰਲ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੱਚ ਨਹੀਂ।
- 12‑ਵਿਅਕਤੀ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਸਭ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਅਗਲੇ ਸਮਝਦਾਰ ਕਦਮ:
- ਉੱਚ‑ਡੋਜ਼ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਡਾਇਟੀਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ: ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਲੋਡਿੰਗ, ਕਾਫੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਨੀਂਦ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਕੈਲੋਰੀ।
- ਵੱਡੀਆਂ ਰਿਪਲੀਕੇਸ਼ਨਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ, ਜੋ ਤਾਕਤ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਅਸਲ ਮਸਲ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪ ਸਕਣ।
ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼
14 ਦਿਨਾਂ ਲਈ 1 g/ਦਿਨ ਕ੍ਵੇਰਸੇਟੀਨ ਲੋਡ ਨੂੰ ਇੰਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ CK, LDH, ਮਾਇੋਗਲੋਬਿਨ ਅਤੇ IL‑6 ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ, ਅਤੇ IGF‑I ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੇ IGF‑II ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਚੰਗੀ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜ ਹੈ ਜੋ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਫਲੇਵੋਨੋਇਡਸ ਰਿਕਵਰੀ ਟਾਈਮ‑ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਟਰਾਇਲਸ, ਜੋ ਖੂਨ‑ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਤੇ ਮਸਲ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਤੱਕ ਕ੍ਵੇਰਸੇਟੀਨ ਨੂੰ “ਪ੍ਰੂਵਡ ਸ਼ਾਰਟਕਟ” ਦੀ ਥਾਂ “ਰੁਚਕ ਤਜਰਬਾ” ਹੀ ਸਮਝੋ।