ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਮਸਾਲਾ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਸਟਿਰ‑ਫ੍ਰਾਈ ਵਿੱਚ ਪੀਸ ਕੇ, ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਚਨ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਕੇ—ਇਹ ਇਕ ਆਮ, ਸੁਆਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਜਿਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸ਼ਿਕਾਇਤ—ਕਠੋਰ ਵਰਕਆਉਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਪਜਣ ਵਾਲੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦਰਦ (DOMS)—ਵਿਰੁੱਧ ਵੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ।
2010 ਵਿਚ The Journal of Pain ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2 ਗ੍ਰਾਮ ਅਦਰਕ ਲੈਣ ਨਾਲ DOMS ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੌਲੀ‑ਹੌਲੀ ਹਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਦਰਕ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਤੀਬਰ ਈਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਵਰਕਆਉਟ ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 25 % ਘੱਟ ਦਰਦ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਲੇਸੀਬੋ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ।
ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਅਦਰਕ ਨੇ ਆਈਬੂਪ੍ਰੋਫਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਇਕ ਸਸਤੀ, ਖੁਰਾਕ‑ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਲਕੇ ਪਰ ਹਕੀਕਤੀ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੀਮਿਤ।
ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ
ਖੋਜ ਟੀਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਬਲੈਕ (Georgia College & State University) ਨੇ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਦੋ ਇਕੋ‑ਜਿਹੇ ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਪਲੇਸੀਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ, ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਅਧਿਐਨ ਚਲਾਏ:
- ਅਧਿਐਨ 1: 34 ਸਵੈਛਾ‑ਸੇਵਕ, ਕੱਚਾ ਅਦਰਕ ਵਸ ਪਲੇਸੀਬੋ
- ਅਧਿਐਨ 2: 40 ਸਵੈਛਾ‑ਸੇਵਕ, ਗਰਮ‑ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤਾ ਅਦਰਕ ਵਸ ਪਲੇਸੀਬੋ
ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ 11 ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ 2 ਗ੍ਰਾਮ ਅਦਰਕ (ਕੈਪਸੂਲ) ਜਾਂ ਪਲੇਸੀਬੋ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਹੂ ਦੇ ਫਲੈਕਸਰਾਂ ਦੀ 18 ਈਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ—ਅਰਥਾਤ ਬਾਈਸੈਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਜ਼ਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ‑ਹੌਲੀ ਘਟਾਉਣਾ। ਈਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਵਰਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲਿਫਟਰ, ਦੌੜਾਕ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਦਰਦ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਦਰਦ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ, ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਔਖਾ, ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਪ੍ਰੋਸਟਾਗਲੈਂਡਿਨ E2 (PGE2), ਬਾਹੂ ਦੀ ਵਾਲਿਊਮ, ਜੋੜ ਦੀ ਚਲਣ‑ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਆਈਸੋਮੈਟ੍ਰਿਕ ਤਾਕਤ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਮਾਪ ਵਰਕਆਉਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ
24‑ਘੰਟੇ ਦੇ ਪੀਕ ’ਤੇ, ਦੋਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਦਰਕ ਨੇ ਪਲੇਸੀਬੋ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਿਖਾਈ:
- ਕੱਚਾ ਅਦਰਕ: ਲਗਭਗ 25 % ਘੱਟ ਦਰਦ (‑0.78 SD, p = 0.041)
- ਗਰਮ‑ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕੀਤਾ ਅਦਰਕ: ਲਗਭਗ 23 % ਘੱਟ ਦਰਦ (‑0.57 SD, p = 0.049)
ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਮੱਧਮ‑ਤੋਂ‑ਵੱਡੀ” ਕਮੀ ਕਿਹਾ। ਗਰਮ‑ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਨਤੀਜਾ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਸੁਧਾਰਿਆ; ਦੋਨਾਂ ਤਰਾਂ ਦੇ ਅਦਰਕ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਗਭਗ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ।
ਜੋ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ
ਇੱਥੇ ਹੀ ਕਲਿੱਕ‑ਬੇਟ ਕਹਾਣੀ ਟੁਟਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਾਲਾਤ—ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਸੋਜ (ਬਾਹੂ ਦੀ ਵਾਲਿਊਮ) ਜਾਂ ਜੋੜ ਦੀ ਚਲਣ‑ਸੀਮਾ—‘ਤੇ ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਪਲੇਸੀਬੋ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਛੋਟੇ ਫਰਕ ਰਹੇ। ਅਦਰਕ ਨੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਬਾਹੂ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਜਾਂ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮੈਟਿਕ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਅਦਰਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਦ ਬਗੈਰ ਭਾਰੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਰਵਾਏਗਾ, ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਦ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਪੀਕ ’ਤੇ ਥੋੜਾ ਘੱਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ।
ਅਦਰਕ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਵਿਰੋਧੀ‑ਸੂਜਨ ਹੈ। ਚੂਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ‑ਸੂਜਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ PGE2 ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮਾਪੀ—ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਸਟਾਗਲੈਂਡਿਨ ਜੋ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੂਜ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ nibheਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਮ ਦਰਦ‑ਨਾਸ਼ਕ ਵੀ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਦਰਕ ਦੀ ਦਰਦ‑ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਹੈ।
ਪਰ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ, ਪੱਕੀ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ। PGE2 ‘ਤੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦਰਦ‑ਰਾਹਤ ਹੋਰ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਦਿਰਘਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ‘ਚ ਅਦਰਕ ਨੇ ਓਸਟਿਓਆਰਥਰਾਈਟਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ‑ਘਟਾਉਂਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾਏ ਸਨ।
ਸੀਮਾਵਾਂ ਜੋ ਜਾਣਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ
- ਛੋਟਾ ਨਮੂਨਾ: 34 – 40 ਭਾਗੀਦਾਰ ਕਾਫੀ ਛੋਟੇ ਹਨ, ਅਤੇ p‑ਮੁੱਲ (.041 /.049) ਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ।
- ਇੱਕ ਹੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਮਾਡਲ: ਟੈਸਟ ਬਾਹੂ ਦੇ ਫਲੈਕਸਰਾਂ ‘ਤੇ ਲੈਬ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਨਾ ਕਿ ਪੂਰੇ ਲੈਗ‑ਡੇ ਜਾਂ ਮੈਰਾਥਨ ‘ਤੇ।
- ਸੀਮਿਤ ਲਾਭ: ਸਭ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਅਸਰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ’ਤੇ ਦਰਦ ‘ਤੇ ਸੀ, ਤਾਕਤ ਦੀ ਮੁੜ‑ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਜਾਂ ਸੋਜ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ।
- ਕੈਪਸੂਲ ਰੂਪ: ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਗੁਣੀ ਹੋਈ ਕੈਪਸੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਚਾਹ, ਚਿਊਇੰਗ ਗਮ ਜਾਂ ਖਾਣੇ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਛੋਟੇ‑ਪੱਧਰ ਦੇ ਲੈਬ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ ਹਾਰਦਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਕਿ ਅਦਰਕ ਤੁਹਾਡੇ ਰੀਕਵਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਟੇਕਅਵੇਜ਼
ਡੋਜ਼: ਦੋਵੇਂ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਗ੍ਰਾਮ ਪੀਸਿਆ ਅਦਰਕ ਕੈਪਸੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ।
ਸਮਾਂ‑ਸੂਚੀ: ਇਹ ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਲੋਡਿੰਗ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ 11 ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਠਿਨ ਵਰਕਆਉਟ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ “ਚੁਟਕੀ” ਅਦਰਕ ਲੈਣਾ, ਜੋ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਕਿਹੜੇ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ: ਲਿਫਟਰ, ਦੌੜਾਕ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ DOMS ਕਰੀਬ‑ਕਰੀਬ ਹਰੇਕ ਵਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਛੁੱਟੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ ਜਾਂ ਈਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਕਸਰਤਾਂ ’ਤੇ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਦ ਕਿੰਨਾ‑ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਾਭ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯਥਾਰਥਪੂਰਨ ਉਮੀਦਾਂ: ਇਸ ਨੂੰ “ਦਰਦ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨਾ” ਨਾ ਸਮਝੋ, ਬਲਕਿ “ਦਰਦ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਟਾਉਣਾ” ਵਜੋਂ ਦੇਖੋ। 25 % ਦੀ ਕਮੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ। ਨੀਂਦ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਧੋ‑ਤੋੜ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਵਾਲਿਊਮ ਫਿਰ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੋਟਸ
ਅਦਰਕ ਇੱਕ ਆਮ ਖੁਰਾਕੀ ਮਸਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ 2 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਆਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੀਜ਼ਨਿੰਗ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:
- ਖੂਨ‑ਪਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ: ਅਦਰਕ ਹਲਕਾ anti‑platelet ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ anticoagulant ਜਾਂ antiplatelet ਦਵਾਈ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਖੂਨ‑ਬਹਿਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
- ਪਾਚਕ ਤਕਲੀਫ਼: ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਦਰਕ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਨਾਲ ਹਾਰਟਬਰਨ, ਰੀਫਲਕਸ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੀ ਅਸੁਵਿਧਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰੋ।
- ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਗਰਭਾਵਸਥਾ: ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਚਿਕਿਤਸਾ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੇਲਥ‑ਕੇਅਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੋ।
ਨਤੀਜਾ
ਇਹ ਦੋ ਅਧਿਐਨ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2 ਗ੍ਰਾਮ ਅਦਰਕ, ਲਗਭਗ 11 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਲਿਆ ਜਾਣ ‘ਤੇ, ਈਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦਰਦ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਕਤ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਸੋਜ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਆਮ ਦਰਦ‑ਨਾਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਸੀਧੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਘੱਟ‑ਲਾਗਤ, ਭੋਜਨ‑ਅਧਾਰਿਤ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ DOMS ਲਈ, ਤਾਂ ਅਦਰਕ ਇਕ ਵਾਜ਼ਬ ਵਿਕਲਪ ਹੈ—ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਥਾਰਥਪੂਰਨ ਰਹੋ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।
