ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਅੰਕ
8‑ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਪਾਇਲਟ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਤਰਬੀਅਤਪ੍ਰਾਪਤ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਫਾਸਫੈਟਾਈਡਿਕ ਐਸਿਡ (PA) ਲੈਣ ਨਾਲ 2.6 % ਲੀਨ ਬਾਡੀ ਮਾਸ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਪਲੇਬੋ ਗਰੁੱਪ ਨੇ 0.1 % ਹੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ PA ਨੂੰ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਸਟੈਕਸ ਅਤੇ ਮਸਲ‑ਬਿਲਡਿੰਗ ਫੋਰਮਾਂ ‘ਚ ਬਾਰ‑ਬਾਰ ਉਲਲਿਖਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਾਂਖਿਆਕੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸ ਹੈਡਲਾਈਨ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਉਤਨਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਝਲਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ — ਕੀ ਮਿਲਿਆ, ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਫਾਸਫੈਟਾਈਡਿਕ ਐਸਿਡ (PA) ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮਸਲ ਕਿਉਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?
PA ਇੱਕ ਫਾਸਫੋਲਿਪਿਡ ਹੈ, ਜੋ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕੇਤਕ ਅਣੂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਤਰਕ mammalian target of rapamycin (mTOR) ਪਾਥਵੇ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਮਸਲ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸਵਿੱਚ ਹੈ। PA ਨੂੰ mTOR ਇੰਸਟਾਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਕ ਸੰਭਾਵੀ ਮਿਕੈਨਿਜ਼ਮ ਹੈ, ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ‘ਚ ਇਸ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਹੋਫਮੈਨ ਅਤੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਵੇਖਣ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਲਿਫਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਵਿਧੀ: ਕੌਣ, ਕਿੰਨਾ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ
2012 ਦੀ Journal of the International Society of Sports Nutrition ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਲੱਗਪਗ ਪਾਇਲਟ ਅਧਿਐਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਸਥਾਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ:
- ਭਾਗੀਦਾਰ: 16 ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ‑ਟ੍ਰੇਨਡ ਮਰਦ, ਔਸਤ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 23 ਸਾਲ
- PA ਗਰੁੱਪ: 7 ਮਰਦ, 750 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ PA ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ
- ਪਲੇਬੋ ਗਰੁੱਪ: 9 ਮਰਦ
- ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ: ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 4 ਦਿਨ, 8 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
- ਮਾਪ: 1‑RM ਬੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਸਕੁਐਟ, ਬਾਡੀ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ, ਵਾਸਟਸ ਲੈਟਰਲਿਸ ਮੱਸਲ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਅਤੇ ਪੈਨਨੇਸ਼ਨ ਐੰਗਲ
750 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ ਦਿਨ ਦੀ ਡੋਜ਼ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ PA ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਲੇਬਲ ‘ਚ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਤੀਜੇ: ਕਾਗਜ਼ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ
ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, PA ਗਰੁੱਪ ਹੋਰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਤੋਂ ਬੇਹਤਰ ਲੱਗਿਆ:
- ਸਕੁਐਟ 1‑RM: PA ਗਰੁੱਪ +12.7 % vs ਪਲੇਬੋ +9.3 %
- ਲੀਨ ਬਾਡੀ ਮਾਸ: PA ਗਰੁੱਪ +2.6 % vs ਪਲੇਬੋ +0.1 %
ਦੋਵੇਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ 8 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਰਚਤ ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਏ। ਫ਼ਰਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੀਨ ਮਾਸ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ‘ਚ ਸੀ।
ਘਾਟ: ਕੋਈ ਸਾਂਖਿਆਕੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ
ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਰੰਪਰਾ‑ਅਧਾਰਤ ਪੈਰਾਮੈਟਰਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ। ਅਰਥਾਤ, PA ਨੂੰ ਪਲੇਬੋ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਗਨੀਚਿਊਡ‑ਬੇਸਡ ਇਨਫਰੈਂਸ (MBI) ਵਿਧੀ ਵਰਤੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ:
- ਸਕੁਐਟ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ "ਸੰਭਾਵਤ" ਲਾਭ PA ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ
- ਲੀਨ ਮਾਸ ਵਿੱਚ "ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਵਤ" ਲਾਭ ਦਿਖਾਇਆ
MBI ਪਰੰਪਰਾਗਤ p‑value ਟੈਸਟ ਨਾਲੋਂ ਢਿੱਲੀ ਵਿਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿਗਿਆਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਟੈਸਟਾਂ ਕੋਲ ਫਰਕ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਵਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਸੰਭਾਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ।
ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ
- ਛੋਟਾ ਨਮੂਨਾ: 7 ਵਿਰੁਧ 9 ਵਿਅਕਤੀ। ਕੁਝ ਆਊਟਲਾਇਰਸ ਔਸਤ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਸਧਾਰਨ ਸਾਂਖਿਆਕੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ।
- ਛੋਟਾ ਸਮਾਂ: 8 ਹਫ਼ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।
- ਸੀਮਤ ਆਬਾਦੀ: ਨੌਜਵਾਨ, ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ‑ਟ੍ਰੇਨਡ ਮਰਦ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
- ਪਾਇਲਟ ਡਿਜ਼ਾਈਨ: ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਖੋਜ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਇਹ ਹਾਈਪੋਥਿਸਿਸ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
- ਬੇਸਲਾਇਨ ਫਰਕ: ਛੋਟੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਾਡੀ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਰਿਸਪਾਂਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਇਗਿਕ ਸੁਝਾਅ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ PA ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ:
- ਡੋਜ਼: ਅਧਿਐਨ ਨੇ 750 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੈਣ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਦੀ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ।
- ਸਮਾਂ: ਪੇਪਰ ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਰਕਆਉਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ/ਬਾਅਦ ਕਦੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ। ਪੂਰਾ ਲੇਖ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੀ‑ ਜਾਂ ਪੋਸਟ‑ਵਰਕਆਉਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਸੁਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
- ਟਰੇਨਿੰਗ ਪਹਿਲਾਂ: ਦੋਵੇਂ ਗਰੁੱਪ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਿਨ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਸੁਧਾਰ ਦਰਸਾਇਆ। ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਪੂਰਕ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਂ।
- ਹਲਕੇ, ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਅਧਿਐਨ ਲੀਨ ਮਾਸ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਭ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ।
- ਮੁੱਖ ਬੁਨਿਆਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਭੁਲਾਓ: ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਕੈਲੋਰਿਕ ਇਨਟੇਕ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਓਵਰਲੋਡ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਕੱਲੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ।
ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼
ਅਧਿਐਨ PA ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਜ਼ਬ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੇਸ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸਪਸ਼ਟ ਮਿਕੈਨਿਜ਼ਮ, ਕਾਰਗਰ ਡੋਜ਼, ਅਤੇ ਸਕੁਐਟ ਤਾਕਤ ਤੇ ਲੀਨ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨ। ਪਰ 16 ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਕੋਈ ਪਰੰਪਰਾ ਸਾਂਖਿਆਕੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨਤਾ, ਅਤੇ 8‑ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਇਹ ਇਕ ਪਾਇਲਟ ਅਧਿਐਨ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ PA ਲੈਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਜੋਂ ਲਓ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਜੁੜੋ। ਵੱਡੀਆਂ, ਲੰਬੀਆਂ, ਦੁਹਰਾਏ ਗਈਆਂ ਅਧਿਐਨ ਹੀ ਇਸ ਸੰਭਾਵੀ ਸੰਕੇਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
