ਤੇਜ਼ ਜਵਾਬ (ਦੂਜਾ ਟਿਊਬ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ)
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਮੈਲੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਾਂ ਸਧਾਰਨ L‑ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ: ਨਵੀਨਤਮ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਪਲੇਸਿਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲ ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਫਾਰਮ ਪਲੇਸਿਬੋ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਮਰ‑ਸਮਾਨ, ਤਰਬੀਅਤ‑ਯੁਕਤ ਵਯਸਕਾਂ ਦੀ ਤਤਕਾਲ ਨਿਊਰੋ‑ਮਸਕੁਲਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਚ ਮੈਲੇਟ ਨੇ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਬੇਕਾਰ ਹੈ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਸਟ ਸੈਟ‑ਅੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਡੋਜ਼ ‘ਚ ਤਾਕਤ, ਪਾਵਰ ਜਾਂ ਰਿਪ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਚ ਮਾਪਣਯੋਗ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਹੇਠਾਂ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਤੀਜੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ
ਅਧਿਐਨ, International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism (2025) ਵਿੱਚ ਮਾਰਟੀਨ‑ਓਲਮੇਡੋ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, 43 ਤਰਬੀਅਤ‑ਯੁਕਤ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ (21 ਔਰਤਾਂ, ਔਸਤ ਉਮਰ ~24 ਸਾਲ) ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਟੈਸਟ ਸੈਸ਼ਨ ਇੱਕ‑ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਕ੍ਰਮ (counter‑balanced) ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਮਿਲ ਸਕੇ:
- ਪਲੇਸਿਬੋ
- L‑ਸਿਟਰੁਲਿਨ (CIT): 5.3 g ਸਿਟਰੁਲਿਨ
- ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਮੈਲੇਟ (CMA): 5.3 g ਸਿਟਰੁਲਿਨ + 2.7 g ਮੈਲੇਟ
ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਐਕਟਿਵ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇਕਸਾਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ CMA, CIT ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਲਾਭ ਦੇ ਲਈ ਮੈਲੇਟ ਹੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ – "ਮੈਲੇਟ ਜਾਂ ਨਾ" ਸਵਾਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ।
ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਨੂੰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਮਾਪੇ:
- ਉਪਰਲੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਲੱਤ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਨਿਊਰੋ‑ਮਸਕੁਲਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ (ਦੋ‑ਪਾਇੰਟ ਤਰੀਕਾ)
- ਬੈਲੇਸਟਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ (ਕਾਊਂਟਰ‑ਮੂਵਮੈਂਟ ਜੰਪ)
- ਤਾਕਤ‑ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ: ਸਕੁਆਟ ਅਤੇ ਬੈਂਚ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ 3 ਸੈੱਟ × 10 ਰਿਪਸ, ਵੇਲੋਸਿਟੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਨਾਲ
- ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜਵਾਬ
ਨਤੀਜੇ: ਸਾਰੇ ਮੈਟਰਿਕਸ ‘ਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ
| ਮੈਟਰਿਕ | p‑value | ਨੋਟ |
|---|---|---|
| ਅਧਿਕਤਮ ਨਿਊਰੋ‑ਮਸਕੁਲਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ | ≥ 0.061 | CIT / CMA ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ |
| ਬੈਲੇਸਟਿਕ ਤਾਕਤ | ≥ 0.348 | ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ |
| ਕੁੱਲ ਰਿਪਸ | ≥ 0.590 | ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ |
| ਵੇਲੋਸਿਟੀ‑ਲਾਸ ਥਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਿਪਸ | ≥ 0.623 | ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ |
| ਔਸਤ ਵੇਲੋਸਿਟੀ ਅਤੇ ਵੇਲੋਸਿਟੀ ਘਟਾਅ/ਬਰਕਰਾਰ | – | ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ |
| ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਥਕਾਵਟ & ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਹਾਲਤ | ≥ 0.306 | ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ |
ਇਫੈਕਟ‑ਸਾਈਜ਼ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ (partial η² ≈ 0.066 ਜਾਂ ਘੱਟ) ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਡਾਟਾ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਫਲੈੱਟ ਸੀ।
ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਲੇਟ ‘ਚ ਖਰਚਾ ਕਰਨਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ?
ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇਕਸਾਰ ਸੀ, CMA ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ‘ਚ ਸਧਾਰਨ L‑ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਜੇ ਮੈਲੇਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲਾਭ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੱਟ‑ਤੋਂ‑ਮੱਧਮ ਵਾਲੀਮ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਕ‑ਡੋਜ਼ੀ ਗ੍ਰਹਿਣੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ।
ਮੈਲੇਟ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਰੈਬ‑ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਵਜੋਂ ਏਰੋਬਿਕ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਬਫ਼ਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਰਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਕਲੌਤੀ ਲਿਫਟਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ ‘ਚ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ।
ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 2 : 1 ਰੇਸ਼ੋ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੇਬਲ ‘ਤੇ ਕੁੱਲ ਵਜ਼ਨ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਕੌਂਪਾਊਂਡ। ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ 2 : 1 ਰੇਸ਼ੋ ਨਾਲ 8 g CMA ਲਗਭਗ 5.3 g ਸਿਟਰੁਲਿਨ‑ਮੈਚਡ ਡੋਜ਼ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ “6 g CMA” 6 g ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ।
ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਡੋਸਿੰਗ ਦਿਸ਼ਾ‑ਨਿਰਦੇਸ਼
- ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹੋ – ਇਸ ਸਬੂਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮੈਲੇਟ ‘ਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਸਧਾਰਨ L‑ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਸਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।
- ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਵੀ CMA ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ – ਹਰ ਸਕੂਪ ‘ਚ ਅਸਲ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲੱਖੋ।
- ਡੋਜ਼ ਦਾ ਸੰਦਰਭ – ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ 45 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਲਗਭਗ 5.3 g ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ 6–8 g ਵਰਤਦੇ ਹਨ; ਵਧੀਆਂ ਡੋਜ਼ ਜਾਂ ਵੱਖਰੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵੱਖਰੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਟਰਾਇਲ ਉਸਦੀ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
- ਤੁਰੰਤ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਕਰੋ – ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਇੱਕ ਸਟੀਮੁਲੈਂਟ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ‑ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਜਰਬਿਆਂ ‘ਚ ਵੀ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ।
ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ
- ਇੱਕ ਹੀ ਡੋਜ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ – ਲੰਬੇ‑ਸਮੇਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ।
- ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਾਲਿਊਮ ਘੱਟ‑ਤੋਂ‑ਮੱਧਮ – 3 ਸੈੱਟ × 10 ਰਿਪਸ ਨੂੰ ਉੱਚ‑ਵਾਲਿਊਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਦੇ ਕਹੇ ਗਏ ਲਾਭ (ਬਲੱਡ ਫਲੋ ਵਧਾਉਣਾ, ਐਮੋਨੀਆ ਕਲੀਅਰੈਂਸ) ਉੱਚ‑ਵਾਲਿਊਮ ਜਾਂ ਘੱਟ‑ਆਰਾਮ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਸੈਂਪਲ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਪੱਧਰ – ਬਹੁਤ ਯੁਵਕ, ਟ੍ਰੇਨਡ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤਾ ਗਇਆ ਹੈ; ਵੱਡੀ ਉਮਰ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂ ਐਲੀਟ ਐਥਲੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
- ਹੋਰ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਮਾਪੇ ਨਹੀਂ ਗਏ – ਮੱਸਲ ਪੰਪ, ਦਰਦ, ਐਂਡੂਰੈਂਸ ਆਦਿ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ।
ਨਤੀਜਾ
ਸਪਲੀਮੈਂਟ‑ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਸੁਨੇਹਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: ਮੈਲੇਟ ਨੇ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਾਰਮ ਨੇ ਇਸ ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋ‑ਮਸਕੁਲਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਟਰੁਲਿਨ ਵਰਤੋਂ ਠੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬਜਟ ‘ਚ ਫਿੱਟ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਲੇਟ ਵਰਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਈ।
ਸਿਫਾਰਸ਼ – ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ, ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਓਵਰਲੋਡ, ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਇਨਟੇਕ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਸਕੂਪ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਦਦਗਾਰ ਰਹਿਣਗੇ।
