ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਏਥਾਈਲ ਐਸਟਰ ਵਿ. ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ: ਮਹਿੰਗਾ ਰੂਪ ਬੇਕਾਰ

Excerpt: ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਨਿਰਮਾਤਾ "ਅਡਵਾਂਸਡ" ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਅਬਸੋਰਪਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। 2009 ਦੀ ਇੱਕ ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਏਥਾਈਲ ਐਸਟਰ (CEE) ਨੂੰ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਅਤੇ ਪਲੇਸਬੋ ਨਾਲ 30 ਗੈਰ‑ਟਰੇਨਡ ਮਰਦਾਂ ’ਤੇ 7 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। CEE ਨੇ ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਘੱਟ ਅਤੇ ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ ਉੱਚਾ ਦਰਸਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਵੈਸਟ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਵਧੀ, ਪਰ ਤਾਕਤ, ਪਾਵਰ ਜਾਂ ਬਾਡੀ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਨਤੀਜਾ: ਮਹਿੰਗੀ ਫ਼ਾਰਮ ਛੱਡੋ, ਸਧਾਰਨ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਹੀ ਲਵੋ।

ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ "ਅਡਵਾਂਸਡ" ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਗਰੀ ’ਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲਕੇ ਵਧੀਆ ਅਬਸੋਰਪਸ਼ਨ, ਵਧੀਆ ਪਾਵਰ ਜਾਂ ਪੇਟ ’ਤੇ ਆਸਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਏਥਾਈਲ ਐਸਟਰ (CEE) ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। 2009 ਦੀ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ ਟ੍ਰਾਇਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ Journal of the International Society of Sports Nutrition ਨੇ ਛਪਿਆ, ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਨਾਲ ਸੀਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਨਵੀਂ ਫਾਰਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ।

CEE ਦੇ ਦਾਅਵੇ

ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫਾਰਮ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਕਲਪੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਦੀ ਅਬਸੋਰਪਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ CEE ਨੂੰ ਬਾਇਓਐਵੇਲਬਿਲਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਪਿਚ ਸਧਾਰਨ ਹੈ: ਇੱਕ ਏਥਾਈਲ ਐਸਟਰ ਸਮੂਹ ਜੋੜੋ, ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਖੂਨ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਵੀ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Spillane ਅਤੇ ਟੀਮ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੀ – ਕੀ CEE ਸੀਰਮ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਵਧਾਏਗਾ, ਅਤੇ ਕੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਘੱਟੋ‑ਘੱਟ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਗੇ?

ਅਧਿਐਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਡੋਜ਼

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ 30 ਅਣਟਰੇਨਡ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੈਂਡਮ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ:

• ਪਲੇਸਬੋ (ਮਾਲਟੋ‑ਡੈਕਸਟ੍ਰੋਜ਼)
• ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ (CRT)
• ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਏਥਾਈਲ ਐਸਟਰ (CEE)

ਸਭ ਨੇ 7 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਭਾਰੀ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੋਡਿੰਗ ਫੇਜ਼ (0.30 g/kg ਬਾਡੀ ਵਜ਼ਨ, ਲਗਭਗ 20 g/ਦਿਨ) ਅਤੇ ਫਿਰ 42 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮੈਨਟੇਨੈਂਸ ਡੋਜ਼ (0.075 g/kg, ਲਗਭਗ 5 g/ਦਿਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਹਰ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਮਾਤਰਾ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਦੀ ਫਾਰਮ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਡੀ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਮਾਸ, ਤਾਕਤ, ਪਾਵਰ, ਸੀਰਮ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ, ਅਤੇ ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ ਦੀ ਮਾਪ ਕਰਕੇ ਨਤੀਜੇ ਇਕਠੇ ਕੀਤੇ।

ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ ਦੀ ਖੋਜ

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਪਲੇਸਬੋ (p = 0.007) ਅਤੇ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ (p = 0.005) ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ CEE ਗਰੁੱਪ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਸੀ। "ਵਧੀਆ ਅਬਸੋਰਪਡ" ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਜੋ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਦਾਵਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।

ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ, ਜੋ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਦਾ ਬਰਬਾਦ ਉਤਪਾਦ ਹੈ, CEE ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪਲੇਸਬੋ (p = 0.001) ਜਾਂ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ (p = 0.001) ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਧੋ‑ਵੱਧ ਦਿਨ 6, 27, 48 ’ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ CEE ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਰਸਾਇਣਕ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਮਾਪੀ, ਪਰ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ: ਐਸਟਰ ਰੂਪ ਵਧੇਰੇ ਵੈਸਟ ਉਤਪਾਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਹੈ। ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਆਮ ਮਾਰਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਜੋ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੇਪਰ ਗੁਰਦੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਦੱਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉੱਚਾ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ ਹਾਨੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਹਿਸਟਰੀ ਦੱਸੋ।

ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ

ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਲਾਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਾਨ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲੇ। ਕੁੱਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ (p = 0.026) ਅਤੇ CEE (p = 0.041) ਦੋਵੇਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਸਬੋ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵਧਿਆ, ਪਰ ਦੋਨਾਂ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਰਥਾਤ, CEE ਨੇ ਪਲੇਸਬੋ ਨਾਲੋਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਵਧਾਇਆ, ਪਰ ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ CEE ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਵਰਗਾ ਸੀਰਮ ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ?

ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਗਰੁੱਪਾਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਡੀ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ, ਬਾਡੀ ਵਾਟਰ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਲੇਸਬੋ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਿਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਾਨ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਸੰਭਵਤ: ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਦੀ। 7‑ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਇਹ ਟਰਾਇਲ ਅਣਟਰੇਨਡ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਲਾਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਛੋਟੇ‑ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲੁਕ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿ CEE ਹਰੇਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਪਲੇਸਬੋ ਨਾਲੋਂ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ "CEE ਨੇ ਕੋਈ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ" ਵਜੋਂ ਸਮਝਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਜੋਂ।

ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਾ ਅਤੇ ਅਮਲੀ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ

ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨੇ ਵਧੀਆ ਅਬਸੋਰਪਸ਼ਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਡਾਟਾ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ CEE ਵਿੱਚ ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਘੱਟ, ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ ਉੱਚਾ, ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਵਰਗਾ ਹੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ, ਅਤੇ ਬਾਡੀ ਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ, ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਪਾਵਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।

• ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੋ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ। ਆਮ ਡੋਜ਼ 3‑5 g/ਦਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
• ਲੋਡਿੰਗ ਵਿਕਲਪਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ 5 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੋਡਿੰਗ (ਲਗਭਗ 20 g/ਦਿਨ) ਵਰਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਦਿਨ‑ਪ੍ਰਤੀ‑ਦਿਨ 3‑5 g ਦੀ ਸਥਿਰ ਡੋਜ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿਕਲਪ ਹੈ, ਜੋ ਵਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਹੀ ਨਤੀਜੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
• "ਅਡਵਾਂਸਡ" ਰੂਪਾਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਨਾ ਦਿਓ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਸਿੱਧਾ‑ਸਿੱਧਾ ਹੱਡੀ‑ਤੋਂ‑ਹੱਡੀ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕਿ CEE ਲਈ ਉਲਟ ਹੈ।
• ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਅਧਿਕ ਉੱਚਾ ਸੀਰਮ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨਿਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ CEE ਨਾਲ, ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਹਿਸਟਰੀ ਬਤਾਓ।
• ਟਰੇਨਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਟਰੇਨਿੰਗ ਹੀ ਮੁੱਖ ਤਸਦੀਕ ਸੀ।

ਸਰੋਤ

Spillane M, et al. "The effects of creatine ethyl ester supplementation combined with heavy resistance training on body composition, muscle performance, and serum and muscle creatine levels." J Int Soc Sports Nutr. 2009;6:6. DOI: 10.1186/1550-2783-6-6. PubMed: 19228401.