ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਵਸ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਸਿਟਰੇਟ: ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ

ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਅਤੇ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਸਿਟਰੇਟ ਨੇ 28‑ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਪਲੇਸੇਬੋ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨੇ ਦਸ ਵਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚ‑ਤੀਵ੍ਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਘਟ ਗਈ।

ਇਸ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਟੈਬਲਟ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਲੇਖ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ – ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੁਲਨਾ ਛੱਡੀ ਗਈ ਹੈ।

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਇਆ

2008 ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਪਰ, ਜਰਨਲ ਆਫ ਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟਸ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ (Jäger ਆਦਿ) ਨੇ ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਪਲੇਸੇਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲ, ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਿਹਤਮੰਦ ਯੁਵਕ ਐਥਲਿਟਸ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 49 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ:

• ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਪਾਇਰੂਵੇਟ (Cr‑Pyr): 5 g/ਦਿਨ, n = 16
• ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਸਿਟਰੇਟ (Cr‑Cit): 5 g/ਦਿਨ, n = 16
• ਪਲੇਸੇਬੋ: 5 g/ਦਿਨ, n = 17

ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ 28 ਦਿਨ ਤੱਕ ਸਪਲਿਮੈਂਟ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਟਰਮੀਟੈਂਟ ਹੈਂਡ‑ਗ੍ਰਿਪ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ: 10 ਵਾਰੀ 15‑ਸਕਿੰਟ ਦੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ, ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ 45 ਸਕਿੰਟ ਆਰਾਮ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਾਵਰ, ਫੋਰਸ, ਕਨਟਰੈਕਸ਼ਨ ਗਤੀ, ਰੀਲੈਕਸੇਸ਼ਨ ਗਤੀ, ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਆਕਸੀਜਨ ਖਪਤ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ।

ਕੀ ਮਿਲਿਆ: ਅਸਲ ਅੰਕੜੇ

ਦੋਵੇਂ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਪਲੇਸੇਬੋ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੇ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:

• ਸਾਰੇ ਇੰਟਰਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਪਾਵਰ: Cr‑Pyr (p < 0.001) ਅਤੇ Cr‑Cit (p < 0.01) ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀ।
• ਕਨਟਰੈਕਸ਼ਨ ਗਤੀ: Cr‑Pyr (p < 0.001) ਅਤੇ Cr‑Cit (p < 0.01) ਨਾਲ ਵਧੀ।
• ਫੋਰਸ (Cr‑Cit): ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਇੰਟਰਵਲ ਵਿੱਚ ਪਲੇਸੇਬੋ ਤੋਂ ਵੱਧ (p < 0.01)। ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਤੇ ਨੌਵੇਂ ਇੰਟਰਵਲ ਤੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿਆ।
• ਫੋਰਸ (Cr‑Pyr): ਸਭ ਇੰਟਰਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ (p < 0.001)।
• ਰੀਲੈਕਸੇਸ਼ਨ ਗਤੀ: ਸਿਰਫ Cr‑Pyr ਨੇ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ (p < 0.01)।
• ਆਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਆਕਸੀਜਨ ਖਪਤ: Cr‑Pyr ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ (p < 0.05)। Cr‑Cit ਅਤੇ ਪਲੇਸੇਬੋ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ।

ਪੈਟਰਨ ਇੱਥੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਿਟਰੇਟ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਹਰੇਕ ਇੰਟਰਵਲ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਨਟਰੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰੀਲੈਕਸੇਸ਼ਨ ਵੀ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਏਰੋਬਿਕ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਓਕਸੀਜਨ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਠੋਸ ਐਂਡੂਰਨਸ ਨਤੀਜਾ।

ਘਾਟ: ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ

ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮੂਹ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀਮਿਤਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਅਤੇ ਸਿਟਰੇਟ ਪਲੇਸੇਬੋ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਕਿ ਉਹ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੀ ਲੰਬੀ ਖੋਜ ਪਿੱਛੋਕੜ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੀਂ ਰੂਪ ਦੀਆਂ ਰਹਿਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।

ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀਮਾਵਾਂ:

• ਡੋਜ਼ ਵਜ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ, ਨਾ ਕਿ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ‘ਤੇ। ਦੋਵੇਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਦਿਨ 5 g ਸੰਯੋਗ ਲਿਆ। Cr‑Pyr ਲਗਭਗ 60 % ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ, Cr‑Cit ਲਗਭਗ 40 % ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ 5 g ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟ ਅਸਲੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ 5 g ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਡੋਜ਼ ਦੇ ਅੰਤਰ ਕਰਕੇ “ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਸਿਟਰੇਟ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ” ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਧੁੰਦਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਸੀਮਿਤ ਟੈਸਟ। ਹੱਥ ਦੀ ਗ੍ਰਿਪ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਜਾਂਚਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਕੁਆਟ, ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸੈਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
• ਛੋਟੀ ਗਿਣਤੀ। ਹਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 16 ਲੋਕ – ਇਹ ਛੋਟੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਮਹੱਤਵ (p‑value) ਹੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ।
• ਉਦਯੋਗੀ ਸੰਬੰਧ। ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ (Jäger, Purpura) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ।
• ਛੋਟੀ ਅਵਧੀ। 28 ਦਿਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।

ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਰੂਪ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਬੂਤ‑ਅਧਾਰਿਤ ਚੋਣ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ, ਸਸਤੀ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਪੇਪਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕੋਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਅਤੇ ਸਿਟਰੇਟ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਚਾਰਯੋਗ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ:

• ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸੁਵਿਧਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਸੰਦ।
• ਤੁਸੀਂ ਔਖਾ‑ਸੁਧਾਰ (ਉਦਾਹਰਣ: ਤੇਜ਼‑ਰੈਸਟ ਇੰਟਰਵਲ) ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਾਰ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ:

• ਡੋਜ਼: 5 g/ਦਿਨ ਕੰਪਾਉਂਡ, 28 ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ।
• ਸਮਾਂ: ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਸਮੇਂ‑ਸਿਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ “ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ” ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਡੇਟਾ‑ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ। ਲਗਾਤਾਰ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
• ਫਾਰਮ: ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਨੇ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਿਟਰੇਟ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਿਖਾਇਆ। ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਇਕੱਲੀ ਛੋਟੀ ਅਧਿਐਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਆਖਰੀ ਨਤੀਜਾ।
• ਡੋਜ਼ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕਰੋ: ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, 5 g ਦੀ ਸਕੂਪ ਨੂੰ 5 g ਪੂਰੇ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਵਜੋਂ ਨਾ ਲਓ।

ਕੌਣ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੌਣਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਵਿਚਾਰ ਲਈ:

• ਉਹ ਐਥਲਿਟ ਜੋ ਛੋਟੇ‑ਅੰਤਰਾਲ, ਉੱਚ‑ਤੀਵ੍ਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ (ਇੰਟਰਵਲ, ਰਾਉਂਡ, ਸੈਟ) ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਬੂਤ ਘੱਟ ਹੈ।
• ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਵਰਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:

• ਜੋ ਸਬੂਤ‑ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ, ਕਿਫਾਇਤੀ ਵਿਕਲਪ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ – ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਲੋ।
• ਜੋ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾ ਰੂਪ ਜ਼ਰੂਰ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜੇ ਦੇਵੇਗਾ – ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
• ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਉਤਪਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਲਓ।

ਨਤੀਜਾ

ਇਸ 28‑ਦਿਨੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਅਤੇ ਕ੍ਰੀਏਟੀਨ ਸਿਟਰੇਟ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਪਲੇਸੇਬੋ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ ਉੱਚ‑ਤੀਵ੍ਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੱਥ‑ਗ੍ਰਿਪ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆ। ਪਾਇਰੂਵੇਟ ਨੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਾਭ ਦਿਖਾਏ ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਰੂਪ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਰੀਲੈਕਸੇਸ਼ਨ ਗਤੀ ਅਤੇ ਆਰਾਮ‑ਦੌਰਾਨ ਆਕਸੀਜਨ ਖਪਤ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਉਦਯੋਗ‑ਸੰਬੰਧੀ ਅਧਿਐਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕਢ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਸਿੱਧਾ‑ਤੀਵ੍ਰ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਡੇਟਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਮੋਨੋਹਾਈਡਰੇਟ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਚੋਣ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।