ਇਹ ਸ਼ੂਨ੍ਯ-ਕੈਲੋਰੀ ਵਿਰਲ ਸ਼ੱਕਰ ਨੇ ਡਾਇਟ ਪੀਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ
ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਖੇਡ ਪੀਣ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੂਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਵਰਤੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕਰਾਸਓਵਰ ਟਰਾਇਲ ਨੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਅਲਲੂਜ਼ (ਇੱਕ "ਵਿਰਲ ਸ਼ੱਕਰ" ਜਿਸਦੀ ਕੈਲੋਰੀ ਲਗਭਗ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਹੈ) ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਪੀਣ, ਸੂਕਰਾਲੋਜ਼‑ਮਿੱਠੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਪੀਣ ਨਾਲੋਂ ਖੂਨ ਦੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵਾਲਿਊਮ ਦੀ ਪੁਨਰਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਛੋਟਾ, ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ‑ਫੰਡਿਡ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਵੇਖਾਂਗੇ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ।
ਅਲਲੂਜ਼ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਉਂ?
ਕਾਰਬੋਹਾਇਡਰੇਟ‑ਅਧਾਰਿਤ ਖੇਡ ਪੀਣਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸਟ‑ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਰੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਡਿਫਾਲਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਗਰ ਆੰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਅਬਸੋਪਸ਼ਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੈਲੋਰੀ ਅਤੇ ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਲੋਡ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਐਥਲੀਟਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ‑ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕਸਰਤੀ ਲਈ ਘੱਟ ਇੱਛਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਨ੍ਯ‑ਕੈਲੋਰੀ ਮਿੱਠੇਦਾਰ (zero‑calorie sweeteners) ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤਰਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਅਲਲੂਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਵਿਰਲ ਸ਼ੱਕਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕੈਲੋਰੀ ਲਗਭਗ ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਿਕਲਪਿਕ ਮਿੱਠੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਗੱਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਰੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। Food Science and Biotechnology (doi:10.1007/s10068‑026‑02329‑z) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਹ ਟਰਾਇਲ ਇਸ ਖਾਲੀਪਨ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨ
- ਡਿਜ਼ਾਇਨ: ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਇਂਡ, ਕਰਾਸਓਵਰ ਟਰਾਇਲ
- ਭਾਗੀਦਾਰ: 15 ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਰਦ
- ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ: ਹਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨੇ ਕਸਰਤ‑ਪੈਦਾ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ‑ਮਿਲਦੀ‑ਜੁਲਦੀ ਪੀਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੀਤੀ – ਇਕ ਅਲਲੂਜ਼ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ, ਦੂਜੀ ਸੂਕਰਾਲੋਜ਼ (ਕੰਟਰੋਲ) ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ।
- ਮਾਪੇ ਗਏ ਪੈਰਾਮੀਟਰ: ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵਾਲਿਊਮ (PV) ਦੀ ਪੁਨਰਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਤਰਲ ਰੱਖਿਆ, ਤਰਸ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੰਰਚਨਾ, ਮੂਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਰੁਤਵ (specific gravity), ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ।
ਕਰਾਸਓਵਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਸੈਂਪਲ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਡਬਲ‑ਬਲਾਇਂਡ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਭਾਗੀਦਾਰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਪੀਣ ਕਿਹੜੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ
ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵਾਲਿਊਮ ਪੁਨਰਪ੍ਰਾਪਤੀ
- ਅਲਲੂਜ਼ ਵਾਲੀ ਪੀਣ ਨੇ 28.16 ± 11.61 % ਦੀ ਔਸਤ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਦਕਿ ਸੂਕਰਾਲੋਜ਼ ਲਈ ਇਹ 4.13 ± 5.34 % ਸੀ (p = 0.0001)। ਇਹ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਫਰਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵਾਲਿਊਮ ਤਰਲ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਆਈ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਕੇਤਕ ਹੈ।
ਤਰਲ ਰੱਖਿਆ
- ਅਲਲੂਜ਼ ਪੀਣ ਦੇ 91.54 ± 5.18 % ਤਰਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ, ਜਦਕਿ ਸੂਕਰਾਲੋਜ਼ ਪੀਣ ਲਈ 80.55 ± 10.24 % (p = 0.0023)।
ਤਰਸ ਘਟਾਉ
- ਤਰਸ‑ਕਮੀ ਸਕੋਰ ਅਲਲੂਜ਼ ਲਈ 6.47 ± 1.46, ਸੂਕਰਾਲੋਜ਼ ਲਈ 4.60 ± 1.12 (p = 0.0012)।
ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਭਾਵ
- ਰਕਤ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਅਲਲੂਜ਼ ਪੀਣ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਸਧਾਰਨ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾ ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਲਾਗਤ ਦੇ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਾਲੇ ਪੱਖ
- ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਰਫ ਸ਼ੂਨ੍ਯ‑ਕੈਲੋਰੀ ਸੀ – ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਆਮ ਸ਼ੱਕਰ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਲਲੂਜ਼ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਸਿਰਫ ਡਾਇਟ‑ਸਟਾਈਲ ਪੀਣਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ।
- ਨਮੂਨਾ ਛੋਟਾ – 15 ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਰਦਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਲੰਬੀ ਦੌੜ ਦੇ ਐਥਲੀਟ ਜਾਂ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ।
- ਉਦਯੋਗ‑ਫੰਡਿਡ – ਅਲਲੂਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਫੰਡ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਲੇਖਕ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਿਤ ਟਕਰਾਅ‑ਲਾਭ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਦੁਹਰਾਉਣੀ ਟਰਾਇਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
- ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਮਾਡਲ – ਟਰਾਇਲ ਲੈਬੋਰਟਰੀ‑ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ‘ਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਗਰਮ ਮੈਰਾਥਾਨ, ਦੋਹਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਜਾਂ ਲੰਬੀ ਧੁੱਪ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਕਿੰਨੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਜੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ।
ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ
ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਸਮੂਹ
- ਵੱਧ ਪਸੀਨਾ ਵਾਲੇ ਜੋ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਗੁਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਸ਼ੁਗਰ ਲੋਡ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਸ਼ੁਗਰ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਖੇਡ ਪੀਣ ਉਪਭੋਗੀ – ਕੈਲੋਰੀ, ਗਲੂਕੋਜ਼ ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਸ਼ੁਗਰ ਇਨਟੇਕ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਡਾਇਟ‑ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਪੀਣ ਵਰਤ ਰਹੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ – ਇਹ ਟਰਾਇਲ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਠੇਦਾਰ ਦੀ ਚੋਣ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੇਵਲ ਸਵਾਦ ‘ਤੇ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
- ਉਹ ਐਥਲੀਟ ਜੋ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਰੱਖਦੇ ਹਨ – ਤੀਵਰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਜਾਂ ਲੰਬੀ ਦੌੜ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਬੋਹਾਇਡਰੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸ਼ੂਨ੍ਯ‑ਕੈਲੋਰੀ ਪੀਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ।
- ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਆਮ ਸ਼ੱਕਰ‑ਮਿੱਠੀ ਪੀਣ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ – ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਐਸੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
- ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪੇਟ ਜਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਹਾਲਤ ਵਾਲੇ – ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼, ਗੈਸਟ੍ਰੋਇੰਟੈਸਟਾਈਨਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਮਿੱਠੇਦਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼‑ਪੈਦਾ ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਣ ਪੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਐਂਸ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤ ਪੋਸਟ‑ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਰੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਖ਼ਾਸ ਅਲਲੂਜ਼ ਡੋਜ਼, ਪੀਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਾਸ਼‑ਆਉਟ ਪੀਰੀਅਡ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੇਖੋ; ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਡੋਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਤੀਜਾ
ਇਹ ਇਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੈ: 15 ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਲਲੂਜ਼‑ਮਿੱਠੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਪੀਣ ਨੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵਾਲਿਊਮ ਦੀ ਪੁਨਰਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਤਰਲ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਰਸ ਘਟਾਉ ਵਿੱਚ ਸੂਕਰਾਲੋਜ਼‑ਮਿੱਠੀ ਪੀਣ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਿਆ, ਬਿਨਾ ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਜਾਂ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ। ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਛੋਟਾ, ਉਦਯੋਗ‑ਫੰਡਿਡ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਸ਼ੂਨ੍ਯ‑ਕੈਲੋਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਲ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਟਰਾਇਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਨ ਕਾਰਬੋਹਾਇਡਰੇਟ ਖੇਡ ਪੀਣਾਂ ਨਾਲ ਤੂਲਣਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ, ਵਜੋਂ ਇਕ ਝਲਕ ਮੰਨੋ, ਨਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇਕੋ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲੋ।
