ਹੁੱਕ: MRI ’ਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘੱਟ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਚੋਟਾਂ
ਡਾਊਨਹਿੱਲ ਦੌੜ ਹੇਮਸਟ੍ਰਿੰਗ ਅਤੇ ਕਵਾਡਸ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਈਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਲੋਡ ਪਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਕਦਮ ਇੱਕ ਧੱਕਾ‑ਪਿਛਾ (eccentric) ਸੰਕੋਚਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਢਲਾਣ ’ਤੇ ਦੌੜਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਉਲਟੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। 2014 ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟ੍ਰਾਇਲ, ਜੋ Journal of the International Society of Sports Nutrition ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਨੇ ਜਾਂਚਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਬਾਇਓ‑ਉਪਲਬਧ ਕਰਕੂਮਿਨ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕਰਕੂਮਿਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਿੱਛਵੀਆਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਅਲ ਥਾਈਆਂ ਵਿੱਚ MRI ’ਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਚੋਟਾਂ ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸਨ।
ਅਧਿਐਨ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਕਈ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪਰ MRI ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ
ਡਰੋਬਨਿਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ 20 ਸਿਹਤਮੰਦ, ਮੋਡਰੇਟਲੀ ਐਕਟਿਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੈਂਡਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਰਕੂਮਿਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਪਲੇਸੀਬੋ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਅਧਿਐਨ ਸਿੰਗਲ‑ਬਲਾਈਂਡ ਪਾਇਲਟ ਟ੍ਰਾਇਲ ਸੀ – ਭਾਗੀਦਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਉਤਪਾਦ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ।
ਦੋਵੇਂ ਸਮੂਹ ਇਕੋ ਹੀ ਈਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਚੁਣੌਤੀ – ਡਾਊਨਹਿੱਲ ਦੌੜ – ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੌੜ ਤੋਂ 48 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ, ਟੀਮ ਨੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ:
- MRI ਰਾਹੀਂ ਥਾਈ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ
- ਖੂਨ ਦੇ ਮਾਰਕਰ (ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਇਨਫਲਮੇਸ਼ਨ) ਦੀ ਮਾਪ
- ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਬਾਇਓਪਸੀ ਹਿਸਟੋਲੋਜੀ
ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਦਰਦ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ।
ਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਂ‑ਸਾਰਣੀ
ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਨ ਹੈ:
- ਉਤਪਾਦ: Meriva – ਇੱਕ ਕਰਕੂਮਿਨ‑ਲੈਸੀਥਿਨ Phytosome ਡਿਲਿਵਰੀ ਸਿਸਟਮ
- ਡੋਜ਼: ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2 ਵਾਰੀ 1 g, ਕੁੱਲ 2 g Meriva ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ
- ਕੁੱਲ ਕਰਕੂਮਿਨ: ਲਗਭਗ 200 mg ਪ੍ਰਤੀ ਡੋਜ਼, ਅਰਥਾਤ 400 mg ਕਰਕੂਮਿਨ ਹਰ ਰੋਜ਼
- ਸ਼ੁਰੂਆਤ: ਡਾਊਨਹਿੱਲ ਦੌੜ ਤੋਂ 48 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ
- ਅੰਤ: ਦੌੜ ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਤੱਕ
- ਕੁੱਲ ਅਵਧੀ: 4 ਦਿਨ
"2 g" ਦੀ ਰਕਮ Meriva ਦੇ ਪੂਰੇ ਕੰਪਲੇਕਸ ਲਈ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੂਮਿਨ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਲੇਬਲ ‘ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਹਰੇਕ ਸਰਵਿੰਗ ਵਿਚ ਕਿੰਨਾ ਕਰਕੂਮਿਨ ਹੈ।
ਕੀ ਚੰਗਾ ਸੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਤੀਜਾ ਇਮੇਜਿੰਗ ’ਤੇ ਸੀ। ਕਰਕੂਮਿਨ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਥਾਈ ਦੀਆਂ ਪਿੱਛਵੀਆਂ ਜਾਂ ਮੀਡੀਅਲ ਕੰਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ MRI‑ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਚੋਟ ਘੱਟ ਮਿਲੀ। MRI ਔਬਜੈਕਟਿਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਸਵੈ‑ਰਿਪੋਰਟ ਵਾਲੀ ਦਰਦ ਸਕੇਲ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਖੂਨ ਦੇ ਮਾਰਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘਟਾਅ ਦੇਖੀ ਗਈ, ਪਰ ਇੰਟਰਲਿਊਕਿਨ‑8 (IL‑8) 2 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਘਟੋਤਰੀ ਹੀ ਅੰਕੜੇਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ।
ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ: ਦਰਦ ਤੇ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ
ਦਰਦ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇਹਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਕਰਕੂਮਿਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕੁੱਲ ਹੇਠਲੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਦਰਦ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕੇਵਲ ਦੋਨੋਂ ਥਾਈਆਂ (ਖੱਬੀ ਅਤੇ ਸੱਜੀ) ਦੇ ਅੱਗੇਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫ਼ਰਕ ਦਿਖਾਈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਦਰਦ ਰਹਿਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਦੋ ਹੋਰ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ:
- ਆਕਸਿਡੇਟਿਵ ਸਟ੍ਰੈਸ ਮਾਰਕਰ: ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ
- ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਹਿਸਟੋਲੋਜੀ: ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ
ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਹਿਪੋਥਿਸਿਸ ਸੀ ਕਿ ਕਰਕੂਮਿਨ ਆਕਸਿਡੇਟਿਵ ਸਟ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗੀ, ਪਰ ਮਾਰਕਰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਅਸਪਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੀ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਸਵਤੰਤਰ ਫੰਡਿੰਗ ਵਾਲੀ ਅਗਲੀ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ "ਮੈਕੈਨਿਜ਼ਮ ਆਫ਼ ਐਕਸ਼ਨ" ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕੇ।
ਫਲੈਗ: ਉਦਯੋਗੀ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਬਾਇਓ‑ਉਪਲਬਧਤਾ ਫਾਰਮ
Meriva Indena SpA (ਮਿਲਾਨ) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਇਆ ਬ੍ਰਾਂਡਡ ਉਤਪਾਦ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਨਿਰਮਾਤਾ‑ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਾਲੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਪੇਪਰ ਦੇ ਕੰਫਲਿਕਟ ਆਫ਼ ਇੰਟਰੈਸਟ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ।
ਡਿਲਿਵਰੀ ਫਾਰਮ ਵੀ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਲੂ ਹੈ। ਸਧਾਰਨ ਕਰਕੂਮਿਨ ਦੀ ਅੱਪਟੇਕ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ Meriva ਲੈਸੀਥਿਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਬਾਇਓ‑ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਕੇਵਲ ਇਸ Phytosome ਫਾਰਮੂਲੇ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਘਰੇਲੂ ਹਲਦੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਮ ਕਰਕੂਮਿਨ ਕੈਪਸੂਲ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ। ਸਸਤੇ ਪਾਊਡਰ ਨਾਲ ਇਕੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸੀਮਾਵਾਂ
- ਸਿਰਫ਼ 20 ਭਾਗੀਦਾਰ – ਅਧਿਐਨ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਐਕਸਪਲੋਰੇਟਰੀ ਹੈ।
- ਸਿੰਗਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਾਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
- ਕੇਵਲ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਮੋਡਰੇਟਲੀ ਐਕਟਿਵ ਪੁਰਸ਼ – ਨਤੀਜੇ ਔਰਤਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਜਾਂ ਐਲੀਟ ਐਥਲੀਟਸ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
- ਬਾਕੀ ਮਾਰਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ‑ਝੁਲੀ ਨਤੀਜੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੂਨ ਮਾਰਕਰ (IL‑8) ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ।
- ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਡਾਟਾ ਦੀ ਘਾਟ – ਘੱਟ MRI ਚੋਟ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰਿਕਵਰੀ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਧੇਗੀ।
ਲੇਖਕ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਕੂਮਿਨ ਪੋਟੈਂਸ਼ਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ DOMS (Delayed‑Onset Muscle Soreness) ਨੂੰ ਘੱਟਾਉਣ ਲਈ। ਇਹ ਅਭਿਵ਼੍ਯਕਤੀ ਡਾਟਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ ਕਿ ਕਰਕੂਮਿਨ ਦਰਦ ਨੂੰ "ਰੋਕਦੀ" ਜਾਂ "ਠੀਕ ਕਰਦੀ" ਹੈ।
ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੇਠਲੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਮੰਨੋ:
- ਬਾਇਓ‑ਉਪਲਬਧ ਫਾਰਮ ਚੁਣੋ – ਉੱਚਤਮ ਲੈਸੀਥਿਨ‑ਬੇਸਡ Phytosome ਵਰਗਾ।
- ਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ: ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2 g ਕੰਪਲੇਕਸ, ਦੋ 1 g ਡੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ।
- ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਐਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਐਕਟੀਵਿਟੀ (ਡਾਊਨਹਿੱਲ ਰੇਸ, ਇਖਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਵਰਕ‑ਆਉਟ ਬਲਾਕ, ਕਠੋਰ ਹਾਈਕ) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
- ਦੌੜ ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਲਓ।
- ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਮੋਡਰੇਟ ਰੱਖੋ – ਤੁਸੀਂ MRI ‘ਚ ਘੱਟ ਚੋਟ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਦਰਦ‑ਰਾਹਤ ਸੀਮਤ ਰਹੇਗੀ।
ਇਹ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਰਕੂਮਿਨ ਕੁਝ ਖੂਨ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਇੰਤਰੈਕਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਲਬਲੈਡਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਤੀਜਾ
ਇਹ ਪਾਇਲਟ ਅਧਿਐਨ ਇਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। MRI ‘ਚ ਘੱਟ ਚੋਟ ਸਭ ਤੋਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਦਰਦ ਦੀ ਰਾਹਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਇਓ‑ਕੇਮਿਕਲ ਸਬੂਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ। ਵੱਡੀ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਸਵਤੰਤਰ ਫੰਡਿੰਗ ਵਾਲੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚ ਹੀ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕੇਗੀ ਕਿ Meriva ਕਰਕੂਮਿਨ ਰਿਕਵਰੀ ਸਟੈਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
