ਪ੍ਰੀ-ਵਰਕਆਉਟ ਕੈਫੀਨ ਧਮਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ ਇਸਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਕੈਫੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਟਰਾਇਲ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਧਮਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇਸਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਖੂਨ ਦੀ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ। ਉਸੀ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਨਾਈਟਰੇਟ‑ਰਿਚ ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ ਕੈਫੀਨ ਨਾਲ ਲੈਣ 'ਤੇ ਧਮਨੀਆਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨੂੰ ਪਲੇਸੀਬੋ ਦੀ ਲੈਵਲ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪੇਪਰ Food & Function (2026) ਵਿੱਚ McLellan ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਨਮੂਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ‑ਸਹਾਇਕਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ‑ਧਮਨੀ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ
ਚੌਬੀਸ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਯਸਕ (17 ਪੁਰਸ਼, ਔਸਤ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 24 ਸਾਲ) ਨੇ ਇੱਕ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਪਲੇਸੀਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਹਰੇਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਹਾਲਾਤ ਅਜ਼ਮਾਏ, ਇਸ ਲਈ ਸਰਾਹਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਈ।
ਚਾਰ ਹਾਲਾਤ ਸਨ:
- PL: ਨਾਈਟਰੇਟ‑ਮੁਕਤ ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ (ਨਾਈਟਰੇਟ 0 mg) ਬਿਨਾ ਕੈਫੀਨ ਦੇ
- CAF: ਨਾਈਟਰੇਟ‑ਮੁਕਤ ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ + 6 mg/kg ਕੈਫੀਨ
- BR: ਨਾਈਟਰੇਟ‑ਰਿਚ ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ (400 mg ਨਾਈਟਰੇਟ) ਬਿਨਾ ਕੈਫੀਨ ਦੇ
- BR‑CAF: ਨਾਈਟਰੇਟ‑ਰਿਚ ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ + 6 mg/kg ਕੈਫੀਨ
80 kg ਵਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ 6 mg/kg ਲਗਭਗ 480 mg ਕੈਫੀਨ ਬਣਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਡੋਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੱਪ ਕੌਫੀ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਬਰੇਕਿਅਲ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਨਾਲ ਹੀ ਧਮਨੀਆਂ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨੂੰ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ 2.5 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੈਪ ਕੀਤਾ। ਮੈਕਰੋਵੈਸਕੁਲਰ ਐਂਡੋਥੀਲੀਅਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਫਲੋ‑ਮੀਡੀਏਟਡ ਡਾਇਲੇਸ਼ਨ (FMD) ਨਾਲ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਾ – ਕੈਫੀਨ ਧਮਨੀ ਕਠੋਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ
ਕੈਫੀਨ ਇਕੱਲਾ ਦੋ ਧਮਨੀ ਕਠੋਰਤਾ ਦੇ ਮਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਆਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ (augmentation pressure): ਲਗਭਗ 3 mmHg ਵਧਿਆ (ਪਲੇਸੀਬੋ ‘ਤੇ 1 mmHg)।
- ਆਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਇੰਡੈਕਸ (augmentation index): ਲਗਭਗ 10 % ਵਧਿਆ (ਪਲੇਸੀਬੋ ‘ਤੇ 4 % ਅਤੇ ਨਾਈਟਰੇਟ‑ਰਿਚ ਬੀਟਰੂਟ ਇਕੱਲੀ 1 %).
ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਸਾਂਖੀਕੀ ਤੌਰ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ (P = 0.001‑0.007)। ਆਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਇੰਡੈਕਸ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਰੀਫੈਰੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਬਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਿਲ ‘ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਲੋਡ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਠੋਰ ਧਮਨੀਆਂ ਇਹ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਮੁੱਲ ਆਮ ਤੌਰ‘ਤੇ ਹਿਰਦੇ‑ਧਮਨੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਘੱਟ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੋੜ – ਨਾਈਟਰੇਟ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ
ਜਦੋਂ 400 mg ਨਾਈਟਰੇਟ ਵਾਲੀ ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ ਕੈਫੀਨ ਨਾਲ ਲੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਵਾਧਾ ਲਗਭਗ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
- ਆਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ: ਲਗਭਗ 1 mmHg ਵਧਿਆ
- ਆਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਇੰਡੈਕਸ: ਲਗਭਗ 3 % ਵਧਿਆ
ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ‘ਤੇ ਪਲੇਸੀਬੋ ਜਾਂ ਬੀਟਰੂਟ ਇਕੱਲੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ (P = 0.505‑0.689)।
ਖੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ ਨੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਾਈਟਰੇਟ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਨਾਈਟ੍ਰਾਈਟ ਦੋਵੇਂ ਨਾਈਟਰੇਟ‑ਰਿਚ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਸੀਬੋ ਜਾਂ ਕੈਫੀਨ ਇਕੱਲੀ ਹਾਲਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਨਾਈਟ੍ਰਾਈਟ ਨਾਈਟਰਿਕ ਆਕਸਾਈਡ (NO) ਦਾ ਪ੍ਰੀ‑ਕਰਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਰਕਤ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਸਾਇਕਲਿਕ GMP – ਜੋ NO‑ਦੇ‑ਉਤਪਾਦ ਦੇ downstream ਸੰਕੇਤਕ ਮੌਲੀਕਿਊਲ ਹੈ – ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਜੋ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ
- ਬਰੇਕਿਅਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੈਫੀਨ ਜਾਂ ਬੀਟਰੂਟ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ।
- ਸੈਂਟਰਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵੀ ਅਪਰਿਵਰਤਿਤ ਰਹਿ ਗਈ।
- ਫਲੋ‑ਮੀਡੀਏਟਡ ਡਾਇਲੇਸ਼ਨ (FMD) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀ਼ ਸੀ।
ਇਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੈਫੀਨ ਖੂਨ ਦੀ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਨਸਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨਿੰਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਵ‑ਰਿਫਲੈਕਸ਼ਨ ਮਾਰਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਸੀ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਸੂਝੀ ਸੰਕੇਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਡੋਜ਼ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਜੇ ਤੱਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ।
ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਟੇਕ‑ਅਵੇਜ਼
- ਨਾਈਟਰੇਟ ਦੀ ਡੋਜ਼: ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ ਵਿੱਚ 400 mg ਨਾਈਟਰੇਟ ਸੀ। ਲੇਬਲ ਚੈਕ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਬੀਟਰੂਟ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਨਾਈਟਰੇਟ ਸਮੱਗਰੀ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਲੇਬਲ ‘ਤੇ ਮਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਮੇਂ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ: ਕੈਫੀਨ ਅਤੇ ਨਾਈਟਰੇਟ ਇਕੱਠੇ ਲਏ ਗਏ, ਅਤੇ ਮਾਪ 2.5 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਵਿੰਡੋ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਸਮਾਂ‑ਸੂਚੀ ਜਾਂ ਅਸਲ ਵਰਕਆਉਟ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਜੇ ਜਾਂਚਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
- ਕੌਣ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਚੀ ਕੈਫੀਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ – ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕਈ ਸਟੀਮੂਲੈਂਟ ਇਕੱਠੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ – ਇਸ ਡੇਟਾ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕੱਪ ਕੌਫੀ (ਲਗਭਗ 1 mg/kg) ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ 6 mg/kg ਡੋਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੈ।
- ਸਲਾਹ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਐਂਡਯੂਰੈਂਸ ਲਈ ਬੀਟਰੂਟ ਜਾਂ ਨਾਈਟਰੇਟ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਫੀਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਡਾਟਾ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੈਫੀਨ ਦੀ ਡੋਜ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਜੋ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ
- ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਡੋਜ਼: ਲੰਬੀ‑ਮਿਆਦੀ ਜਾਂ ਦਿਨ‑ਪ੍ਰਤੀ‑ਦਿਨ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ।
- ਉਮਰ‑ਵੱਡੇ ਜਾਂ ਹਾਈਪਰਟੈਂਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ: ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਵਰਕਆਉਟ ਦੀ ਹਾਲਤ: ਟਰਾਇਲ ਆਰਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਬਾਅਦ।
- ਛੋਟੀ ਨਮੂਨਾ: 24 ਭਾਗੀਦਾਰ (ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੁਰਸ਼) ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਰਵਜਨਿਕਤਾ ਸੀਮਿਤ।
- ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਅਸਪਸ਼ਟ: cGMP ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਾਈਟਰੇਟ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ‘ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਹਨ।
- ਕਲਿਨਿਕਲ ਮਹੱਤਵ: ਆਗਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਵਾਧਾ ਵਾਸਤਵਿਕ ਹਿਰਦੇ‑ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਅਜੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।
ਨਤੀਜਾ
ਇਹ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕ੍ਰਾਸ‑ਓਵਰ ਟਰਾਇਲ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਕੈਫੀਨ ਡੋਜ਼ ਧਮਨੀ ਕਠੋਰਤਾ ਦੇ ਮਾਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ 400 mg ਨਾਈਟਰੇਟ ਵਾਲੀ ਬੀਟਰੂਟ ਪਾਊਡਰ ਇਸ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਨੀਵੀਂ ਲੈਵਲ ‘ਤੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਖੂਨ ਦੀ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਐਂਡੋਥੀਲੀਅਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦਿੱਖਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ, ਮੈਕੈਨਿਸਟਿਕ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰੀ ਕੈਫੀਨ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ‑ਸਿਹਤ ਸਾਈਡ‑ਇਫੈਕਟ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ‑ਅਧਾਰਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ, ਲੰਬੀ‑ਮਿਆਦੀ ਅਤੇ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਆਬਾਦੀ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਧਿਐਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਹੁਣੇ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ, ਤਾ ਕਿ ਬੀਟਰੂਟ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸ਼ੀਲਡ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।