ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ "ਸਧਾਰਨ" ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ। ਤਦ ਹੋਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ ਦੀ ਕਠੋਰ ਤਰਬੀਅਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਕਵਰੀ ਕਿਉਂ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ?
ਇਹੀ ਹਿਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ 2013 ਵਿੱਚ Nutrition & Metabolism ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਕ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੇ ਕਾਫੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਨੇ 4,000 IU ਚੋਲੇਕੈਲਸੀਫ਼ਰੋਲ (ਵਿਟਾਮਿਨ D3) ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ‑ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੀ ਵਰਕਆਉਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਦਰਦ ਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਖਿਆ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਟਾਇਲਰ ਬਾਰਕਰ ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਪਲੇਸੀਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 28 ਸਿਹਤਮੰਦ, ਥੋੜ੍ਹੇ‑ਭਾਰੇ ਸਰਗਰਮ ਮਰਦਾਂ (ਔਸਤ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। "ਥੋੜ੍ਹੇ‑ਭਾਰੇ ਸਰਗਰਮ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਲਗਭਗ 30 ਮਿੰਟ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ – ਇਹ ਲੋਕ ਇਲੀਟ ਲੀਫਟਰਨ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪਲੇਸੀਬੋ (n = 13) ਜਾਂ 4,000 IU ਚੋਲੇਕੈਲਸੀਫ਼ਰੋਲ (ਵਿਟਾਮਿਨ D3; n = 15) ਹਰ ਰੋਜ਼ 35 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 25‑ਹਾਈਡਰੋਕਸੀਵਿਟਾਮਿਨ D ਦੀ ਸੀਰਾ ਲਗਭਗ 30‑31 ng/mL ਸੀ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ “ਕਾਫੀ” ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ – ਇਸ ਲਈ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦਿਨ 28 ’ਤੇ, ਇਕ ਰੈਂਡਮ ਚੁਣੀ ਲੈਗ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ:
- 10 ਸੈੱਟ‑10 ਰੇਪਸ ਇਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ‑ਕੋਂਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਜੰਪ,
- ਹਲਕੇ ਪਲਾਇਓ‑ਪ੍ਰੈਸ ‘ਤੇ,
- 75 % ਬਾਡੀ ਮਾਸ ਨਾਲ,
- ਹਰ ਸੈੱਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 20 ਸਕਿੰਟ ਆਰਾਮ।
ਫਿਰ ਖੂਨ ਦੇ ਮਾਰਕਰ, ਇੱਕ‑ਲੈਗ ਪੀਕ ਆਈਸੋਮੇਟ੍ਰਿਕ ਫੋਰਸ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ, 24, 48, 72 ਅਤੇ 168 ਘੰਟਿਆਂ ’ਤੇ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ। 1 ਘੰਟੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਖੂਨ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਾ: ਫੋਰਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਈ
ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ 25(OH)D ਦੀ ਸੀਰਾ ਲਗਭਗ 70 % ਵਧ ਗਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਵਰਕਆਉਟ ਬਾਅਦ ਪੀਕ ਆਈਸੋਮੇਟ੍ਰਿਕ ਫੋਰਸ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। 24 ਘੰਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਔਸਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 8 % (P < 0.05) ਦਾ ਅੰਤਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਥੋੜਾ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਤ ਟਰੇਨਿੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਲੰਬੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਹਾਈਪ੍ਰਟਰੋਫੀ ’ਤੇ ਕੋਈ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ‑ਨੁਕਸਾਨ ਮਾਰਕਰ ਘੱਟ ਹੋਏ
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨਿਨ ਅਮੀਨੋਟ੍ਰਾਂਸਫਰੇਜ਼ (ALT) ਅਤੇ ਐਸਪਾਰਟੇਟ ਅਮੀਨੋਟ੍ਰਾਂਸਫਰੇਜ਼ (AST) ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਪਿਆ। ਇਹ ਐਂਜ਼ਾਈਮ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ’ਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਛੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ (48 ਘੰਟੇ, 72 ਘੰਟੇ ਜਾਂ 168 ਘੰਟੇ) ਘੱਟ ਰਹੀ।
ਇਹ ਪੈਟਰਨ ਘੱਟ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਿਘਟਨ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁੜ-ਰਿਕਵਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ALT ਅਤੇ AST ਅਪਰੋਖ ਮਾਰਕਰ ਹਨ ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਪਸਟ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕ੍ਰੀਏਟਿਨ ਕਾਈਨੇਜ਼ (CK) – ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਸਬੂਤ ਮੰਨੋ, ਕਾਰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ।
ਅਚੰਬਾ: ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਘਟਿਆ
ਇਹੀ ਗੱਲ ਇਸਨੂੰ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨੇ ਦਰਦ ਦੀ ਮਹਿਸੂਸ (P > 0.05) ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਟਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਲੇਸੀਬੋ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਮਾਨ ਦਰਦ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਈ।
ਇਹ ਕਿਸਮ ਦੀ “ਦਰਦ‑ਘਟਾਉ‑ਨਹੀਂ, ਤਾਕਤ‑ਬਹਾਲ‑ਹੈ” ਪੈਟਰਨ ਗਵੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਆਮ ਹੈ: ਦਰਦ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਘਾਟ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁੱਖ ਲਕਸ਼ “ਦਰਦ ਘਟਾਉਣਾ” ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ “ਜਲਦੀ ਤਾਕਤ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ” ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਲਾਭਾਂ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚੰਗਾ ਰਹੇਗਾ।
ਸੀਮਾਵਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ
- ਛੋਟੀ ਸੈਂਪਲ: ਕੁੱਲ 28 ਮਰਦ (13 ਪਲੇਸੀਬੋ, 15 ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ)।
- ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦ: ਨਤੀਜੇ ਔਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
- ਲੈਬ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ: ਇਕ‑ਲੈਗ ਪਲਾਇਓ‑ਪ੍ਰੈਸ ਪਰਖ ਆਮ ਲੈਗ‑ਦਿਨ ਜਾਂ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ।
- ਅਪਰੋਖ ਮਾਰਕਰ: ALT ਅਤੇ AST ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਹੀਂ।
- ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ: 35 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ, ਇਕ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਬਾਟ – ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਹਾਈਪ੍ਰਟਰੋਫੀ ਡਾਟਾ ਨਹੀਂ।
- ਸਧਾਰਨ ਬੇਸਲਾਈਨ: ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਡਾਟਾ ਨਹੀਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ “ਸਧਾਰਨ” ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦਰਸਾਇਆ।
ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਇਕੱਲੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਵਾਅਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੱਕੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਟੇਕ‑ਏਵੇਜ਼
ਡੋਜ਼: ਅਧਿਐਨ ਨੇ 4,000 IU (100 µg) ਵਿਟਾਮਿਨ D3 ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਰਤੀ। ਇਹ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਟੌਲਰੇਬਲ ਉੱਪਰੀ ਸੀਮਾ ਹੈ – ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਚੀ।
ਟਾਇਮਿੰਗ: 35 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਿਆ; ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਕਸਰਤ ਦਿਨ 28 ‘ਤੇ ਕੀਤੀ। ਦਿਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਲੈਣਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੈਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਚਰਬੀ‑ਰਿਚ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਲੈਣ ਦੀ ਆਦਤ ਆਮ ਹੈ, ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਕਿਸ ਲਈ ਠੀਕ: ਸਰਗਰਮ ਵੱਡੇ ਮਰਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਪੱਧਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ, ਏਕਸੈਂਟ੍ਰਿਕ‑ਭਾਰੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਬਾਅਦ ਤਾਕਤ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁਨਰਾਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰੀਬ ਧੁੱਪ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਖੁਰਾਕ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ 25(OH)D ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੌਣ ਛੱਡੇ: 4,000 IU ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਾ ਲਿਓ, ਗੁਰਦਾ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਹਾਈਪਰਕੈਲਸੈਮੀਆ, ਸਰਕੋਇਡੋਸਿਸ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਜੋ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਜਾਂ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਨਾ ਕਰਣ। ਕਲਿਨੀਸ਼ੀਅਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ 25(OH)D ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ। ਜੇ ਮੁੱਖ ਲਕਸ਼ ਦਰਦ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨੂੰ ਛੱਡੋ।
ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ
ਇਸ ਛੋਟੀ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ 35 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ 4,000 IU/ਦਿਨ ਵਿਟਾਮਿਨ D3 ਲੈਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਲਗਭਗ 70 % ਵਧਿਆ, 24 ਘੰਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਈਸੋਮੇਟ੍ਰਿਕ ਤਾਕਤ ਦੀ ਪੁਨਰਾਪਤੀ ਲਗਭਗ 8 % ਵਧੀ, ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ALT/AST ਵਾਧਾ ਘੱਟਿਆ। ਦਰਦ ਦੀ ਮਹਿਸੂਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਉਤਸਾਹਜਨਕ ਹਨ, ਪਰ ਵੱਡੀਆਂ, ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਅਵਧੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਟਡੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਕਿ ਇਸ ਨੂੰ “ਰੀਕਵਰੀ ਚੀਟ ਕੋਡ” ਵਜੋਂ ਪੱਕੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
