ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਗੁਟ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਲੀਕੀ‑ਗੁਟ ਮਾਰਕਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਸਨੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕੋ‑ਜਿਹੀ ਰੁਟੀਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ: ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕਟੌਤੀ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਖਪਤ, ਕਠੋਰ ਟਰੇਨਿੰਗ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਪੇਟ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰਦੀ ਹੈ। Frontiers in Nutrition (Wang et al., 2026) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਗੁਟ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਉਮੀਦਵਰ ਹਨ, ਪਰ ਅਧਿਐਨ ਛੋਟਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ।
ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਕੀ ਜਾਂਚਿਆ
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ 24 ਉੱਚ‑ਪੱਧਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਮੁਕਾਬਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਜ਼ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੈਂਡਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ:
- ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਗਰੁੱਪ: 1.5 × 10¹⁰ CFU ਦੀ ਕਾਮਪਲੈਕਸ ਖੇਡ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
- ਪਲੇਸਬੋ ਗਰੁੱਪ: ਇੱਕ ਗੈਰ‑ਸਰਗਰਮ, ਸਮਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ।
ਹਸਤਖੇਪ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲਿਆ। ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ChiCTR2400079908) ਨੇ ਇਸਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦਰਸਾਈ।
ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਗੁਟ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਤੀਵਰ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣਾ ਗੁਟ ‘ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਊਰਜਾ ਦੀ ਘਾਟ, ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ, ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ, ਉੱਚ‑ਤੇਵਰ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਸਟ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦਬਾਅ। ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਟ ਦੀ ਬੈਰੀਅਰ (ਜੋ ਆੰਤ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਲਹੂ ਵਿਚ ਲੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ) ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੈਰੀਅਰ ਢਿੱਲੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਫੁਲਣਾ, ਕਰੈਂਪ, ਉਲਟੀ, ਡਾਇਰੀਆ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਇਕ ‘ਬੁਰੀ ਜੋੜੀ’ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਨੇ ਕੀ ਬਦਲਿਆ
ਸਾਰਾਂਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਪਲੇਸਬੋ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜੇ ਦਰਸਾਏ।
ਗੈਸਟ੍ਰੋ‑ਇੰਟੈਸਟਾਈਨਲ ਲੱਛਣ
- GI ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਾਉ।
ਗੁਟ ਪਰਮੀਏਬਿਲਿਟੀ ਮਾਰਕਰ
- ਜ਼ੋਨੁਲਿਨ (tight‑junction ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ) ਘਟਿਆ।
- ਇੰਟੈਸਟਾਈਨਲ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ‑ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਪ੍ਰੋਟੀਨ (I‑FABP) – ਜੋ ਆੰਤ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤਕ ਹੈ – ਘਟਿਆ।
- D‑ਲੈਕਟੇਟ, ਇੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਟ ਜੋ ਖ਼ਰਾਬ ਬੈਰੀਅਰ ਰਾਹੀਂ ਲੀਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਘਟਿਆ।
ਰੋਗ‑ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਮਾਰਕਰ
- ਸਿਕਰੇਟਰੀ ਇਮਿਊਨੋਗਲੋਬੁਲਿਨ A (SIgA), ਮਿਊਕਸਲ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੁੱਖ ਐਂਟੀਬਾਡੀ, ਵਧੀ।
- ਸਿਸਟਮਿਕ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਪਲੇਸਬੋ ਨਾਲੋਂ ਘਟੀ।
ਮਾਇਕਰੋਬਾਇਓਮ ਬਦਲਾਅ
- ਬਿਊਟਿਰੇਟ‑ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ (ਜਿਵੇਂ Blautia ਅਤੇ Latilactobacillus) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ।
- ਸੰਭਾਵੀ ਪੈਥੋਜੈਨਿਕ Streptococcus ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬਿਊਟਿਰੇਟ ਇੱਕ ਸ਼ਾਰਟ‑ਚੇਨ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਲੋਨ ਦੀ ਲਾਈਨਿੰਗ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੈਰੀਅਰ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਇਕਰੋਬਾਇਓਮ ਬਦਲਾਅ ਹੋਰ ਖੋਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਨਤੀਜੇ ਕਿਉਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹਨ
ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਬਾਇਓਮਾਰਕਰ ਇਕ‑ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਏ: ਲੱਛਣ ਸੁਧਰੇ, ਤਿੰਨ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਪਰਮੀਏਬਿਲਿਟੀ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਮਾਰਕਰ ਘਟੇ, ਰੋਗ‑ਰੋਧੀ ਰੱਖਿਆ ਵਧੀ, ਸੋਜ਼ਸ਼ ਘਟੀ, ਅਤੇ ਮਾਇਕਰੋਬਾਇਓਮ ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ। ਇਕਲੋਤਾ ਬਾਇਓਮਾਰਕਰ ਬਦਲਣ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੂਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਮਾਨਦਾਰ ਸੀਮਾਵਾਂ
- ਛੋਟਾ ਨਮੂਨਾ – ਸਿਰਫ਼ 24 ਖਿਡਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਇਸ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ।
- ਕੇਵਲ ਉੱਚ‑ਪੱਧਰੀ ਪੁਰਸ਼ – ਨਤੀਜੇ ਔਰਤਾਂ, ਸ਼ੌਕੀਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਜ਼ਨ‑ਕਲਾਸ ਐਥਲੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
- ਮਲਟੀ‑ਸਟਰੇਨ ਉਤਪਾਦ – ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਕਾਮਪਲੈਕਸ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਸਟਰੇਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। Blautia ਅਤੇ Latilactobacillus ਦੀ ਵਾਧਾ ਮਾਇਕਰੋਬਾਇਓਮ ਬਦਲਾਅ ਹੈ, ਕੈਪਸੂਲ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ।
- ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਡਾਟਾ ਦੀ ਕਮੀ – ਟ੍ਰਾਇਲ ਗੁਟ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਮੈਜਰਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਤਾਕਤ, ਪਾਵਰ ਆਉਟਪੁੱਟ ਜਾਂ ਵਜ਼ਨ‑ਕਟਾਉਣ ਦੀ ਸਫਲਤਾ। ਵਧੀਆ ਗੁਟ ਮਾਰਕਰ ਆਪੇ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ।
- ਸਰੋਗੇਟ ਮਾਰਕਰ – ਜ਼ੋਨੁਲਿਨ ਵਰਗੇ ਮਾਰਕਰ ਉਪਯੋਗੀ ਸੰਕੇਤਕ ਹਨ, ਪਰ ਕਲੀਨੀਕਲ ਲਾਭ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਨਤੀਜਾ ਕਿ ਇਹ “ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੋਸ਼ਣ ਰਣਨੀਤੀ” ਹੈ, ਇਸ ਛੋਟੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਈ ਸਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੂਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਇਗੋਗਿਕ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੜਾਕੂ ਜਾਂ ਵਜ਼ਨ‑ਕਲਾਸ ਐਥਲੀਟ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ:
- ਖੁਰਾਕ: 1.5 × 10¹⁰ CFU, ਦੋ ਵਾਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ। ਹਰ ਕੈਪਸੂਲ ਦੀ ਲੇਬਲਿੰਗ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਕਿ ਦੋ ਵਾਰ ਦੀ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜਾਂ ਦਿਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖੁਰਾਕ।
- ਟਾਈਮਿੰਗ: ਟ੍ਰਾਇਲ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਵਜ਼ਨ ਕਟਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਚਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4 ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਈ ਨਹੀਂ।
- ਕਿਹੜੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ: ਬਾਕਸਿੰਗ, MMA, ਰੈਸਲਿੰਗ, ਜੂਡੋ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਵਜ਼ਨ ਕਟਾਉਣ ਦੌਰਾਨ GI ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਚੈੱਕ: ਜੋ ਲੋਕ ਇਮਿਊਨੋ‑ਕਮਪ੍ਰੋਮਾਈਜ਼ਡ ਹਨ, ਕੋਈ ਗੁਟ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਟੀਮ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਹੇਠ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਖੇਡ ਡਾਇਟਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਸਟ: ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ ਨਵਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਟਰੇਨਿੰਗ ਕੈਂਪ ਜਾਂ ਆਫ‑ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਰੀਖਿਆ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ।
ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ
- ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਲਟੀ‑ਸਟਰੇਨ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਨੇ ਉੱਚ‑ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਦੌਰਾਨ GI ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਲੀਕੀ‑ਗੁਟ ਮਾਰਕਰ ਘਟਾਏ।
- SIgA ਵਧਿਆ, ਸਿਸਟਮਿਕ ਸੋਜ਼ਸ਼ ਘਟੀ, ਅਤੇ ਬਿਊਟਿਰੇਟ‑ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ।
- ਟ੍ਰਾਇਲ ਛੋਟੀ (n = 24), ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
- ਸਟਰੇਨ‑ਖਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਤੀਜਾ ਉਪਯੋਗੀ ਓਹੀ ਉਤਪਾਦ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ।
- ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਇਕ ਸੰਭਵ ਐਡ‑ਆਨ ਹੈ, ਪਰ ਢੰਗੀ ਵਜ਼ਨ ਕਟਾਉਣ, ਯੋਗ ਇੰਧਨ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਗੁਟ ‘ਤੇ ਵਾਰ‑ਵਾਰ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ, ਘੱਟ‑ਖਤਰਾ ਰਣਨੀਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਖੇਡ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਨਾਮਿਤ ਸਟਰੇਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ।