ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਤੁਸੀਂ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਕ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੇਲ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ… ਇੱਕੋ ਨੰਬਰ।

ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਚੁਪਕੇ ਹੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਚਰਬੀ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਲੀਨ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗੱਲ ਇੱਕ ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ ਟਰਾਇਲ ਨੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਇਕ ਤਣਾਓ‑ਹਾਰਮੋਨ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇ। ਅੰਕ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਅਧਿਐਨ ਛੋਟਾ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਡਾਟਾ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹਾਇਪ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਧਿਐਨ: ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਗੈਟਿਸਬਰਗ ਕਾਲਜ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਐਰੀਕ ਨੋਰਿਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਹ ਟਰਾਇਲ Journal of the International Society of Sports Nutrition (2010) ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ, ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ, ਪਲੇਸੀਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲ ਅਧਿਐਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 44 ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਰਦ‑ਔਰਤਾਂ (ਔਸਤ ਉਮਰ 34 ± 13 ਸਾਲ) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਬੇਸਲਾਈਨ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਦੋ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ:

• ਮੱਛੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਗਰੁੱਪ: 4 ਗ੍ਰਾ/ਦਿਨ ਮੱਛੀ ਦਾ ਤੇਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,600 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ EPA ਅਤੇ 800 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ DHA (ਲਗਭਗ 2.4 ਗ੍ਰਾ ਮਿਲੀ‑ਓਮੇਗਾ‑3) ਸੀ।
• ਕੰਟਰੋਲ ਗਰੁੱਪ: 4 ਗ੍ਰਾ/ਦਿਨ ਸੈਫਲਾਵਰ ਤੇਲ।

ਸਾਰੇ ਟੈਸਟ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੈੱਟ ‘ਤੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਆਰਾਮੀ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਦਰ (RMR) ਨੂੰ ਇੰਡਾਇਰੈਕਟ ਕੈਲੋਰੀਮੇਟਰੀ (ਫੇਸਮਾਸਕ) ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਏਅਰ‑ਡਿਸਪਲੇਸਮੈਂਟ ਪਲੇਥਿਸਮੋਗ੍ਰਾਫੀ (Bod Pod) ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਰ ਦੀ ਨਮੂਨਾ ਕੈਪਿਲਰੀ ਡ੍ਰਿਪ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਾ: ਚਰਬੀ ਘਟੀ, ਲੀਨ ਮਾਸ ਵਧੀ

ਸੈਫਲਾਵਰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ, ਮੱਛੀ ਦੇ ਤੇਲ ਨੇ ਹੇਠਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆਈਆਂ:

• ਲੀਨ ਬਾਡੀ ਮਾਸ: +0.5 ± 0.5 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ (ਮੱਛੀ ਦੇ ਤੇਲ) ਵਿਰੁੱਧ -0.1 ± 1.2 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ (ਸੈਫਲਾਵਰ) (p = 0.03)
• ਚਰਬੀ ਮਾਸ: -0.5 ± 1.3 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ ਵਿਰੁੱਧ +0.2 ± 1.2 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ (p = 0.04)
• ਬਾਡੀ ਫੈਟ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ: -0.4 ± 1.3 % ਵਿਰੁੱਧ +0.3 ± 1.5 % (p = 0.08, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ)
• ਕੁੱਲ ਬਾਡੀ ਮਾਸ: 0.0 ± 0.9 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ ਵਿਰੁੱਧ +0.2 ± 0.8 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ – ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੱਛੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਕੇਲ ਇੱਕੋ ਹੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਭਾਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਦੀ ਝਲਕ

ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਲਾਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਓ‑ਹਾਰਮੋਨ (ਕੋਰਟੀਸੋਲ) ਦੀ ਵੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਮੱਛੀ ਦੇ ਤੇਲ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਘਟਾਣ ਦੀ ਝੁਕਾਅ ਦਰਸਾਈ (-0.064 ± 0.142 µg/dL), ਜਦਕਿ ਕੰਟਰੋਲ ਗਰੁੱਪ ਲਗਭਗ ਅਸਥਿਰ ਰਹੀ (+0.016 ± 0.272 µg/dL)। ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਸਾਂਖੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ (p = 0.11) ਸੀ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਰੁੱਪ ਅੰਦਰ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਘਟੋਤਰੀ ਅਤੇ ਲੀਨ ਮਾਸ (r = -0.504, p = 0.02) ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਮਾਸ (r = 0.661, p = 0.001) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਮਿਲਿਆ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਵਧੇਰੇ ਘਟਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਲੀਨ ਮਾਸ ਅਤੇ ਘੱਟ ਚਰਬੀ ਗੁਆਈ।

ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਇਹ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਂਦਾ

ਇਹ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

• ਅਸਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ: ਲਗਭਗ 0.5 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਪਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਫ਼ਰਕ (±1.3 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ) ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਜਾਂ ਘੱਟੋ‑ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ।
• ਨਮੂਨਾ ਛੋਟਾ: 44 ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪਾਇਲਟ ਟਰਾਇਲ। ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਅਬਾਦੀ ‘ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
• ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧੀ: ਗਰੁੱਪ‑ਸਤਰ ’ਤੇ ਫ਼ਰਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ ਅੰਦਰ ਮਿਲਿਆ ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਣ‑ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੱਸਣਾ ਨਹੀਂ।
• ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ: RMR ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ (± 260 kcal), ਅਤੇ ਰੈਸਪਾਇਰੇਟਰੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਰੇਸ਼ੋ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ। ‘ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬੂਸਟ’ ਦਾਅਵਾ ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਮਾਪ ਦੀ ਸੀਮਾ: ਏਅਰ‑ਡਿਸਪਲੇਸਮੈਂਟ ਪਲੇਥਿਸਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਟੈਸਟ ਦੀ ਸ਼ੋਰ‑ਲੈਵਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਲੋਕਸੰਖਿਆ: ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵੱਡਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਨਾ ਕਿ ਮੋਟੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਐਲਾਈਟ ਐਥਲੀਟ। ਨਤੀਜੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਜਾਂ ਉੱਚ‑ਪੱਧਰ ਵਾਲੀਆਂ ਲਿਫ਼ਟਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ।

ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਪਰੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਡੋਸ: 4 ਗ੍ਰਾ/ਦਿਨ ਮੱਛੀ ਦਾ ਤੇਲ (ਲਗਭਗ 2.4 ਗ੍ਰਾ EPA + DHA – 1.6 ਗ੍ਰਾ EPA, 0.8 ਗ੍ਰਾ DHA)। ਇਹੀ ਡੋਸ ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉ।

ਲੇਬਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ। "1,000 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ ਮੱਛੀ ਦਾ ਤੇਲ" ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ 1,000 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ EPA + DHA ਹੋਵੇ। ਕਈ ਕੈਪਸੂਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 300 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ ਮਿਲੀ‑ਓਮੇਗਾ‑3/ਗ੍ਰਾ ਤੇਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ EPA + DHA ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੇਖੋ, ਫਿਰ ਗਿਣਤੀ ਬਣਾਓ। 2.4 ਗ੍ਰਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਲਗਭਗ 8 ਆਮ ਕੈਪਸੂਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਘੱਟ ਜੇਕਰ ਕਾਂਸੈਂਟਰੇਟ ਵਰਤਿਆ ਜਾਏ।

ਸਮਾਂ: ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਟਾਈਮਿੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਅਮਲ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚੰਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਵਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਛਲੀ ਵਾਲੀ ਗੈਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਡੋਸ ਨੂੰ ਦਿਨ ਦੇ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਭੋਜਨਾਂ ‘ਚ ਵੰਡਣਾ ਵੀ ਉਚਿਤ ਹੈ।

ਮਿਆਦ: ਅਧਿਐਨ 6 ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਲਾਭ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਪਲੇਟੋ ਕਦੋਂ ਆਵੇਗਾ ਜਾਂ ਘਟਨਗਾ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।

ਕੌਣ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ:

• ਉਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵੱਡੇ ਜੋ ਬਾਰ‑ਬਾਰ ਚਰਬੀ‑ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ‑3 ਦੀ ਘਾਟ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
• ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਰੀਕੰਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ (ਚਰਬੀ ਘਟਾ ਕੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣਾ) ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:

• ਖੂਨ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (ਐਂਟੀਕੋਅਗੂਲੈਂਟ) ਲੈ ਰਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਖੂਨ ਦੇ ਠਹਿਰਣ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ।
• ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਸ਼ੈਲਫਿਸ਼ ਨਾਲ ਐਲਰਜੀ।
• ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰੋਗ, ਗਰਭਵਤੀ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਹਾਲਤ।
• ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇਜ਼‑ਫੈਟ‑ਲਾਸਟ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਇਹ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ।

ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼

ਇਸ ਡਬਲ‑ਬਲਾਈਂਡ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 2.4 ਗ੍ਰਾ EPA + DHA ਦਿਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ 6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਲੀਨ ਮਾਸ ਵਿੱਚ 0.5 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਮਾਸ ਵਿੱਚ 0.5 ਕਿ.ਗ੍ਰਾ ਘਟਾਓ ਲਿਆਈ, ਪਰ ਕੁੱਲ ਭਾਰ ਲਗਭਗ ਅਟੁੱਟ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਦੀ ਘਟੋਤਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਦਰ ‘ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੱਛੀ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਛੋਟੇ‑ਅਸਰ ਵਾਲੇ, ਘੱਟ‑ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਡਾਇਟ ਅਤੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੱਲ।