ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ: ਵੱਡੇ ਵਾਅਦੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਬੂਤ

Frontiers in Physiology ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਕ ਨਵਾਂ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਕੰਟਰੋਲਡ ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਿਫ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਧ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਵੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਜੇ ਵੀ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ।

ਹੈਡਲਾਈਨ ਖੋਜ

ਜਰਮਨੀ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ 29 ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ 12 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ 70‑85 % 1RM ‘ਤੇ ਉੱਚ‑ਲੋਡ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਰਵਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ 15 ਗ੍ਰਾਮ ਖ਼ਾਸ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪੈਪਟਾਈਡਸ (SCP) ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਬਾਕੀਆਂ ਨੇ ਪਲੇਸੀਬੋ ਲਿਆ।

ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਟੀਮ ਨੇ ਵਾਸਟਸ ਲੈਟਰਲਿਸ (ਬਾਹਰੀ ਕਵੀਡ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ) ਦੀ ਬਾਇਓਪਸੀ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮਾਪੀ ਜਾ ਸਕੇ।

• ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਟਾਈਪ I ਦੀ ਮਾਤਰਾ SCP ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ 29.8 % ਤੱਕ ਵਧੀ, ਜਦਕਿ ਪਲੇਸੀਬੋ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ 9.9 %। (p = 0.026)
• ਦੋਹਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੀ, ਪਰ SCP ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾਜ਼ਨ I ਦਾ ਵਾਧਾ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਸੀ।

ਲੇਖਕ ਇਸ ਨੂੰ ਐਂਡੋਮਾਈਸਿਅਲ ਕਾਲਾਜ਼ਨ I ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਐਂਡੋਮਾਈਸਿਅਮ ਹਰ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਫਾਈਬਰ ਦੇ ਆਲੇ‑ਦੁਆਲੇ ਪਤਲਾ ਕਨੈਕਟਿਵ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਪਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਫਾਈਬਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਟੈਂਡਨ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕਨੈਕਟਿਵ ਟਿਸ਼ੂ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?

ਜਿਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਕੋਚਨ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਐਕਸਟ੍ਰਾਸੈਲੁਲਰ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ (ECM) – ਜੋ ਕਨੈਕਟਿਵ ਟਿਸ਼ੂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ – ਢਾਂਚਾਤਮਕ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਫੋਰਸ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਇਸ ECM ਦੀ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਕੈਨਿਕਲ ਲੋਡ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ SCP ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਵਾਧੂ ਕਾਲਾਜ਼ਨ I ਐਂਡੋਮਾਈਸਿਅਲ ਦੀ ਸਟ੍ਰਕਚਰਲ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਉਪਯੋਗਿਤਾ ਅਜੇ ਤਕ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਫਰਕ ਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ?

• ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਟਾਈਪ III ਅਤੇ IV ਦੋਹਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਧੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟਰੇਨਿੰਗ ਆਪ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਟਾਈਪਾਂ ਦੀ ਵਾਧੇ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। SCP ਅਤੇ ਪਲੇਸੀਬੋ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।
• ਫਾਈਬਰੋਬਲਾਸਟ ਦੀ ਘਣਤਾ – ਜੋ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ – ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬੀਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਭ ਸਿਰਫ਼ ਟਾਈਪ I ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਸਭ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਟਾਈਪਾਂ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰਤ ਵਾਧੇ ਤੱਕ। ਅਧਿਐਨ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਕਿ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਮੱਸਲ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਫਾਈਬਰੋਬਲਾਸਟ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਕਸਾਰ ਰਹੀ।

ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ

ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ ਸੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰੋਬਲਾਸਟ ਦੀ ਘਣਤਾ। ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਆਕਾਰ, ਟੈਂਡਨ ਦੀ ਹਾਲਤ, ਚੋਟ ਦੀ ਦਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪੈਪਟਾਈਡਸ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਤਾਕਤਵਰ, ਵੱਡਾ, ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਘੱਟ ਚੋਟਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਐਂਡੋਮਾਈਸਿਅਲ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕਾਲਾਜ਼ਨ I ਲਿਫ਼ਟਰਾਂ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਨਤੀਜਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਧਾ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਸੀਮਾਵਾਂ

• ਛੋਟਾ ਨਮੂਨਾ: ਕੇਵਲ 29 ਭਾਗੀਦਾਰ।
• ਕੇਵਲ ਮਰਦ: ਸਭ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਰਦ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਔਰਤਾਂ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਚੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
• ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ: ਬਾਇਓਪਸੀ ਸਿਰਫ ਵਾਸਟਸ ਲੈਟਰਲਿਸ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ।
• 12 ਹਫ਼ਤੇ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਜੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਨ।

ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਟ੍ਰਾਇਲ ਡਾਟਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਸੈੱਲ‑ਕਲਚਰ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵਾਧੂ ਭਰੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪੈਪਟਾਈਡਸ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਛ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰਤ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਟਕਰਾਅ‑ਆਫ‑ਇੰਟਰੈਸਟ (COI) ਨੋਟ

ਲੇਖਕ ਸਟੈਫਨ ਓਐਸਰ, ਕੈਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਰਿਸਰਚ, ਕੀਲ ਦੇ, ਨੇ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪੈਪਟਾਈਡਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ‘ਤੇ ਸਿਮਪੋਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਲਈ honouraria ਲੈੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪੈਪਟਾਈਡ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੱਟੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੋ‑ਇਨਵੈਂਟਰ ਹਨ। ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਵਪਾਰਿਕ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।

ਇਹ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਟਰਾਇਲ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਅਤੇ ਪਲੇਸੀਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ ਸੀ, ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂ ਬਾਇਓਪਸੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਐਂਡਪੋਇੰਟ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇੱਕ ਸਵੈ‑ਰੁਚੀ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਜ਼ਾਦ ਪੁਨਰ‑ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਲਾਭ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਟਾਈਪ ‘ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਨਮੂਨਾ ਛੋਟਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਟੇਕ‑ਅਵੇਜ਼

• ਡੋਜ਼: ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ 15 ਗ੍ਰਾਮ ਖ਼ਾਸ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪੈਪਟਾਈਡਸ ਵਰਤੇ ਗਏ। ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਵਰਕਆਉਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਂ‑ਸੂਚੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਲੈਣ ਦੀ ਢੰਗ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ। ਲਗਾਤਾਰ 12 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਲੈਣਾ ਹੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
• ਕੌਣ ਲਈ: ਉਹ ਲਿਫ਼ਟਰ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 70‑85 % 1RM ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਨੈਕਟਿਵ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
• ਕੌਣ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਜਾਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
  • ਕੋਈ ਵੀ ਜੋ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ‑ਆਕਾਰ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਲਾਭ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ – ਇਸ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਏ ਗਏ।
  • ਔਰਤਾਂ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਚੋਟਾਂ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ – ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
  • ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ – ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਜਾਨਵਰ‑ਉਤਪਾਦਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
  • ਜੋ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਨੂੰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੀ ਥਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ – ਦੋਹਾਂ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਲਿਫਟਿੰਗ ਨਾਲ ਤਾਕਤ ਵਧਾਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਟਰੇਨਿੰਗ ਆਪ ਹੀ ਟਾਈਪ III ਅਤੇ IV ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਦੀ ਵਾਧਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
• ਉਤਪਾਦ ਨੋਟ: ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪੈਪਟਾਈਡਸ ਵਰਤੇ ਗਏ। ਹਰ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪਾਊਡਰ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਨਤੀਜਾ

ਇਸ ਟਰਾਇਲ ਵਿੱਚ, 15 ਗ੍ਰਾਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖ਼ਾਸ ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਪੈਪਟਾਈਡਸ + ਭਾਰੀ ਲਿਫਟਿੰਗ ਨੇ ਇੰਟਰਾ‑ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕਾਲਾਜ਼ਨ I ਨੂੰ ਪਲੇਸੀਬੋ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਧਾਇਆ। ਇਹ ਬਾਇਓਪਸੀ‑ਪੁਸ਼ਟੀਤ ਹਕੀਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਸਬੂਤ ਹਾਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ਚਾਹਵਾਂ ਤਾਕਤ, ਵੱਡੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੈਂਡਨ ਜਾਂ ਘੱਟ ਚੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰਤ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕਾਲਾਜ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਿਤ, ਸ਼ਾਇਦ ਲਾਭਦਾਇਕ ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਲਓ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸ਼ੋਰਟਕਟ ਵਜੋਂ।