ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਝਲਕ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਲਾਭ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। 2009 ਵਿੱਚ Journal of the International Society of Sports Nutrition ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ—ਗਲਾਇਸੀਨ‑ਪ੍ਰੋਪਿਓਨਲ‑L‑ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ (GPLC)—ਦੁਆਰਾ ਲਿਫਟਰਾਂ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਐਥਲਿਟਸ ਲਈ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ: ਬਾਰ‑ਬਾਰ ਪੂਰੇ‑ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਪ੍ਰਿੰਟਾਂ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਾਵਰ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਲਹੂ ਲੈਕਟੇਟ ਘਟਿਆ। ਇਹ ਸੰਖਿਆਂ ਸੱਚੀ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨ: ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਫਲੋਡੀਅਾ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (FAU) ਦੇ ਖੋਜਕਾਰ, ਜੈਕਬਸ ਆਦਿ, ਨੇ ਡਬਲ‑ਬਲਾਇਂਡ, ਪਲੇਸਿਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ, ਕ੍ਰਾਸਓਵਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨਾਲ 24 ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ‑ਟ੍ਰੇਨਡ ਮੁੰਡਿਆਂ (ਉਮਰ 25.2 ± 3.6 ਸਾਲ) ’ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦੋ ਟੈਸਟ ਸੈਸ਼ਨ, ਇਕ ਹਫ਼ਤਾ ਅੰਤਰ ਨਾਲ, ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਹਰ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ 90 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ 4.5 g GPLC ਜਾਂ 4.5 g ਸੈੱਲੁਲੋਜ਼ (ਪਲੇਸਿਬੋ) ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਰੈਂਡਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਖੇੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਟੈਸਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ
- ਪੰਜ 10‑ਸੈਕੰਡ ਵਿਂਗੇਟ ਸਾਈਕਲ ਸਪ੍ਰਿੰਟ
- ਹਰ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 1 ਮਿੰਟ ਐਕਟਿਵ ਰਿਕਵਰੀ
- ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ: ਪੀਕ ਪਾਵਰ, ਮੀਨ ਪਾਵਰ, ਪਾਵਰ ਡਿਕਰੀਮੈਂਟ % , ਹਾਰਟ ਰੇਟ, ਅਤੇ ਲਹੂ ਲੈਕਟੇਟ (ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ)
- ਪਾਵਰ ਨੂੰ ਬਾਡੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਨਾਰਮਲਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਅੰਕੜੇ: “15%” ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ
GPLC ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੀਕ ਅਤੇ ਮੀਨ ਪਾਵਰ 2.6 % ਤੋਂ 15 % ਤੱਕ ਵਧਿਆ (p < 0.05, ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ)। ਇਹ ਰੇਂਜ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ—15 % ਔਸਤ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵਧੋਤਰੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ GPLC ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨ ਮਿਲੀ (p < 0.05), ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਲਾਭ ਹਰ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੈਕਟੇਟ
- ਵਿਆਯਾਮ ਤੋਂ 4 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ: ਲੈਕਟੇਟ 15.7 % ਘਟਿਆ ਸੀ, ਪਰ p = 0.09 (ਅਸਾਂਖੀਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗੈਰ‑ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ)।
- ਵਿਆਯਾਮ ਤੋਂ 14 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ: ਲੈਕਟੇਟ 16.2 % ਘਟਿਆ (p < 0.05)।
ਪੀਲੇਟ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ “ਸਾਫ਼” ਨਤੀਜਾ 14‑ਮਿੰਟ ਦੀ ਘਟੋਤਰੀ ਹੈ।
GPLC ਵਿਰੁੱਧ ਆਮ L‑ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ ਅਤੇ ALCAR
ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਹੀ ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਗਰੁੱਪ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੈ:
- L‑ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ – ਸਭ ਤੋਂ ਸਧਾਰਨ ਰੂਪ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚਰਬੀ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ।
- Acetyl‑L‑ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ (ALCAR) – ਐਸੀਟਾਇਲ ਗਰੁੱਪ ਵਾਲਾ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਅਤੇ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮਾਰਕੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।
- GPLC – ਪ੍ਰੋਪਿਓਨਲ‑L‑ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲਾਇਸੀਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਪਿਓਨਲ‑L‑ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ ਵਾਸਕਿਊਲਰ (ਰਕਤ-ਨਲੀਆਂ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਨਾਈਟ੍ਰਿਕ ਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ ਕਿ GPLC ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨਾਈਟ੍ਰਿਕ ਆਕਸਾਈਡ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਟਸ (NOx) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਕਤ-ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਥਿਊਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਧੀਆ ਬਲੱਡ ਫਲੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਯਾਸਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਕਸਿਜਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਲੈਕਟੇਟ ਦੀ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ NO ਜਾਂ ਬਲੱਡ ਫਲੋ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੀਮਾਵਾਂ – ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ
- ਛੋਟੀ ਸੈਂਪਲ: 24 ਯੁਵਾਂ, ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ‑ਟ੍ਰੇਨਡ ਮੁੰਡੇ। ਔਰਤਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਐਂਡੂਰੈਂਸ ਐਥਲਿਟਸ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਈ ਨਤੀਜੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
- ਇੱਕੋ ਡੋਜ਼: 4.5 g ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਖੁਰਾਕ, ਲਗਾਤਾਰ ਲੈਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ।
- ਇੱਕੋ ਐਕਸਰਸਾਈਜ਼ ਮੋਡ: ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਸਾਈਕਲ ਵਿਂਗੇਟ। ਬਾਰਬੈਲ, ਦੌੜ ਜਾਂ ਟੀਮ ਖੇਡਾਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਗਿਆਤ।
- ਇੱਕੋ ਲੈਬ, ਸੀਮਤ ਰਿਪਲੀਕੇਸ਼ਨ: ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੋਰ ਖੋਜ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ। ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਨਫਲਿਕਟ‑ਆਫ‑ਇੰਟਰੇਸਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਲੈਕਟੇਟ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਅਸਪਸਟਤਾ: ਦੋ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਮਾਪ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।
- ਲੈਕਟੇਟ ਘਟਣਾ = ਵਧੀਆ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਨਹੀਂ: ਇਹ ਘੱਟ ਗਲਾਇਕੋਲਿਕ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਧੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਿੰਨਾ ਸੁਧਰਿਆ।
ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ
ਡੋਜ਼ ਅਤੇ ਟਾਇਮਿੰਗ (ਜੋ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ): 4.5 g ਨੂੰ ਟਰੈਨਿੰਗ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 90 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਲਓ। ਛੋਟੀ ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਵੱਖਰੇ ਸਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਉਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਹ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ।
ਕੌਣ ਇਸ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ:
- HIIT, ਇੰਟਰਵਾਲ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਰੈਸਟ ਵਾਲੀਆਂ ਰੀ‑ਪਿਟ ਸਪ੍ਰਿੰਟਾਂ ਕਰਦੇ ਐਥਲਿਟਸ
- ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ‑ਟਰੈਨਡ ਲੋਕ ਜੋ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਦਿਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਟੈਸਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ
- ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਸਬੂਤ ਨੂੰ “ਪਹਿਲਾ” ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ
ਕੌਣ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ:
- ਜੋ ਚਰਬੀ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਜਨਰਲ ਸਿਹਤ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ (ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ)।
- ਕਿਡਨੀ, ਥਾਇਰੌਇਡ, ਦੌਰੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ – ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
- ਗਰਭਵਤੀ ਜਾਂ ਦੁਧਪਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ।
- ਬਜਟ‑ਸਚੇਤ ਲੋਕ, ਕਿਉਂਕਿ 4.5 g ਦੀ ਇਕਲੋਤੀ ਖੁਰਾਕ ਆਮ ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ ਦੇ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖ਼ਰਚਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਢੰਗ ਨਾਲ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਕਿਸੇ “ਹਾਰਡ ਇੰਟਰਵਾਲ” ਡੇ ‘ਤੇ GPLC ਲਓ, ਦੋ ਦਿਨਾਂ ‘ਤੇ ਬਿਨਾ ਲਏ ਹੋਏ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਆਉਟਪੁੱਟ, ਰਿਕਵਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਲੈਕਟੇਟ (ਜੇ ਮਾਪ ਸਕੋ) ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦ ਕਰੋ। ਹੋਰ ਸਭ ਬਦਲਾਅ (ਭੋਜਨ, ਕੈਫੀਨ, ਨੀਂਦ) ਇਕਸਾਰ ਰਹਿਣ। ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਟੈਸਟ ਅਨੁਭਵਿਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਅਣਉਚਿਤ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸਾਰਾਂਸ਼
ਇਸ ਕ੍ਰਾਸਓਵਰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ 4.5 g GPLC ਖੁਰਾਕ ਨੇ ਪੰਜ ਸਪ੍ਰਿੰਟਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਵਰ ਨੂੰ 2.6 %‑15 % ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ 14 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਲੈਕਟੇਟ ਨੂੰ 16.2 % ਘਟਾਇਆ। ਇਹ ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਾਲ ਐਥਲੈਟਾਂ ਲਈ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਏਕੀਲੇ‑ਲੈਬ, ਸਾਈਕਲ‑ਸਪ੍ਰਿੰਟ ਅਧਿਐਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰਿਕ ਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਲੋਕੇ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। GPLC ਨੂੰ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ।
