ਲਚਕ ਨਾਲ ਪੈਸ਼ੀ ਵਾਧਾ: ਇਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 15 ਮਿੰਟ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਤਾਕਤ ਕਿਵੇਂ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਗਰੇਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਪੈਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਰਣਾ ਨੂੰ ਉਲਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ-ਤੀਵਰਤਾ ਵਾਲੀ ਲਚਕ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਇਕਲੇ ਹੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ Scientific Reports ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਕੇਵਲ 15 ਮਿੰਟ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲਚਕ ਨਾਲ ਕੂਆਡਰੀਸੈਪਸ ਦੀ ਹਾਇਪਰਟਰੋਫੀ (ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਾਧਾ) ਦਿਖਾਈ ਗਈ।
ਲਚਕ‑ਮਧਿਅਮ ਵਾਧੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਧਿਐਨ ਨੇ 49 ਮੁਕਤ‑ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ 4‑5 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਟਰੈਕ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਿਪ ਫਲੇਕਸਰ ਲਚਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਕੰਟਰੋਲ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਆਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀਆਂ। ਅਲਟਰਾ‑ਸਾਊਂਡ ਇਮੇਜਿੰਗ ਨਾਲ ਖੋਜਕਰਤਿਆਂ ਨੇ ਰੇਕਟਸ ਫੇਮੋਰਿਸ ਅਤੇ ਵੈਸਟਸ ਲੈਟਰਾਲਿਸ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਨੂੰ ਹਸਤਖੇਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਮਾਪਿਆ।
ਨਤੀਜੇ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਨ: ਲਚਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਰੇਕਟਸ ਫੇਮੋਰਿਸ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਕਸੀਮਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਕਾਰ 0.24‑0.41 ਅਤੇ ਡਿਸਟਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 0.14‑0.40 ਸੀ—ਜੋ ਦਰਸਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਟਾਈ ਵਿੱਚ ਮੱਧਮ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਈ।
ਭਾਰ ਬਿਨਾਂ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਪੈਸ਼ੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ‑ਨਾਲ, ਲਚਕ ਹਸਤਖੇਪ ਨੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ 70‑ਡਿਗਰੀ ਗੋਡੇ ਦੇ ਕੋਣ ‘ਤੇ ਆਈਸੋਮੈਟਰਿਕ ਲੈਗ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਇਆ, ਜੋ ਘੱਟ ਕੋਣ ‘ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਤਾਕਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੀ ਕੋਣ ‘ਤੇ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, 110‑ਡਿਗਰੀ (ਲੰਬੀ) ਕੋਣ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ।
ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੋਵਾਂ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਸੀ: ਸੱਜੀ ਲੱਤ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਕਾਰ 0.09, ਖੱਬੀ ਲੱਤ ਲਈ 0.21, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਵਾਬ ਲੈਮਬ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਲਾਭ: ਇਕ ਅਣਉਮੀਦਤ ਫਾਇਦਾ
ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲਚਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਨੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਇਆ: ਖੱਬੀ ਲੱਤ ਲਈ ਅੱਗੇ ਦੀ ਤਰਫ਼ ਹਿਲਣਾ, ਖੱਬੀ ਲੱਤ ਲਈ ਪੋਸਟਰਨ‑ਲੈਟਰਲ ਹਿਲਣਾ, ਅਤੇ ਸੱਜੀ ਲੱਤ ਲਈ ਪੋਸਟਰਨ‑ਮੀਡੀਅਲ ਹਿਲਣਾ। ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਚੋਟ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਏਥਲੈਟਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਟਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਰਿਹੈਬਿਲਿਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ ਖੋਜ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚੋਟ, ਉਪਕਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਰਵਾਇਤੀ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਟਰੇਨਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਮੁੱਖ ਖੋਜਕਰਤਾ ਡਾ. ਕੌਂਸਟੈਂਟਿਨ ਵਾਰਨੇਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੂਆਡਰੀਸੈਪਸ ‘ਤੇ ਲਚਕ‑ਮਧਿਅਮ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਹਿਲੀਆਂ ਅਧਿਐਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਪੈਰ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ।
ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਤੀਜੇ ਸੁਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਚ‑ਵਾਲਿਊਮ, ਉੱਚ‑ਤੀਵਰਤਾ ਲਚਕ ਰਵਾਇਤੀ ਤਾਕਤ ਟਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਦਾ ਇਕ ਵੈਧ ਵਿਕਲਪ ਜਾਂ ਪੂਰਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਿਹੈਬਿਲਿਟੇਸ਼ਨ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਭਾਰ‑ਅਧਾਰਤ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਲਚਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਗਲੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ, ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਗਰੂਪ ਅਤੇ ਕਲੀਨੀਕਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਲਚਕ — ਜੇਕਰ ਕਾਫੀ ਤੀਵਰਤਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ — ਵੀ ਉਹ ਫ਼ਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀਕਲ ਬਦਲਾਵ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਟਰੇਨਿੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
