ਕੁਦਰਤੀ ਹੱਲ: 215 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਰ ਟਰੋਪਿਕਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਕੂਦਰਤੀ ਪੁਨਰਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਉਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਲੱਖਣ ਖੋਜ, ਜੋ Nature ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਕਸਿਕੋ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਖੇਤਰਫਲ—215 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈਕਟੇਰ—ਟਰੋਪਿਕਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਮੁੜ-ਉਗਾਈ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਰੋਪਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਸੰਗਰਹਿ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਪੁਨਰਵਿਕਾਸ ਦੀ ਤਾਕਤ
ਰੇਨਾਟੋ ਕ੍ਰੌਉਜ਼ੀਐਲਸ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਨੇ 2000 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾ ਕਰਕੇ ਉੱਚ‑ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਟਰੋਪਿਕਲ ਜੰਗਲ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁੜ-ਉਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। 30 ਮੀਟਰ ਦੀ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੈਟਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਟੀਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਵਨ‑ਚਰਣ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
"ਕੁਦਰਤੀ ਪੁਨਰਉਗਾਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਪਣ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਭਿੰਨ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਉਸ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਰਣਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਗਰਮ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ (ਰੋਪਣ) ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਵੱਡੀ ਕਾਰਬਨ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁੜ-ਉਗਦੇ ਜੰਗਲ 30 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 23.4 ਗਿਗਾ ਟਨ ਕਾਰਬਨ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ (21.1 ਤੋਂ 25.7 ਗਿਗਾ ਟਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ)। ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਮੌਸਮ ਲਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਬਨ ਘਟਾਊ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਬਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਪਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦਰੱਖਤ ਵਧਦੇ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁੰਜੀ
ਪੰਜ ਦੇਸ਼—ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਚੀਨ, ਮੈਕਸਿਕੋ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ—ਇਸ ਪੁਨਰਉਗਾਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ 52 % ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਕਿੰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪੁਨਰਉਗਾਈ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਅਤੇ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਫੋਰੈਸਟ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਵਣ‑ਕਟਾਈ ਵੱਡੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਟਰੋਪਿਕਲ ਟਾਪੂਆਂ ‘ਚ ਵੱਡੀਆਂ ਪੁਨਰਉਗਾਈ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨੀਤੀਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਸਮ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਰੱਖਣ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ’ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਰੋਪਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਇ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਰੱਖਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉਹ ਖੇਤਰ ਪਛਾਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਘਟਨ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪੁਨਰਉਗਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਖੋਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਰਿਸ ਮੌਸਮ ਕਰਾਰ ਅਤੇ ਯੂਐਨ ਟਿਕਾਉ ਵਿਕਾਸ ਲਕਸ਼) ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਡਮੇਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਪੁਨਰਉਗਾਈ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ, ਦੇਸ਼ ਤੋਲਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਟੀਚੇ ਪੂਰੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਧੀਕ ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਅਧਿਐਨ ਦੀ 30‑ਮੀਟਰ ਰੈਜ਼ੋਲੂਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਮੈਪਿੰਗ ਸਥਾਨਕ‑ਪੱਧਰੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੀਤਿਨਿਰਧਾਰਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪੁਨਰਉਗਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਜੰਗਲ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਸੰਭਾਲ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
