ਫੈਨੀਲਕੈਪਸਾਈਸਿਨ ਪ੍ਰੀ-ਵਰਕਆਉਟ ਨੇ ਕਰਾਸਫਿਟ ਸਕੁਆਟਸ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਦਰਦ ਘਟਾਇਆ
ਚਿਲੀ‑ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਰਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਆਮ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਹਾਈਪ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹਨ। 50 ਕਰਾਸਫਿਟ‑ਟਰੇਨਡ ਐਥਲੀਟਸ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਤਿੰਨ‑ਪੱਖੀ ਬਲਾਇੰਡ, ਪਲੇਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ ਕ੍ਰੌਸਓਵਰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ 2.5 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ. ਦੀ ਇਕੋ ਖੁਰਾਕ ਨੇ ਸਕੁਆਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਧਾਇਆ, ਜੰਪ‑ਉਚਾਈ ਦੀ ਘਟੌਤ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਤੱਕ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ। ਇਸਦਾ WOD (Workout of the Day) ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।
ਨੋਟ: ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਤੀਜੇ ‘ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੇ ਲੇਖ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ।
ਫੈਨੀਲਕੈਪਸਾਈਸਿਨ ਕੀ ਹੈ?
ਫੈਨੀਲਕੈਪਸਾਈਸਿਨ (PC) ਕੈਪਸਾਈਸਿਨ ਦੀ ਇੱਕ ਐਨਾਲਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਚਿਲੀ ਮਿਰਚ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਗੁਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਰਸਾਇਣ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚ‑ਤੀਵਰਤਾ ਵਾਲੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਲਈ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਾਵੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਘਟਾ ਸਕਦਾ, ਮੈਕੈਨਿਕਲ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਧਾ ਸਕਦਾ, ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇਖਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸਲ ਕਰਾਸਫਿਟ ਐਥਲੀਟਸ ‘ਤੇ, ਅਸਲ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਕੀ ਕੋਈ ਅਸਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਵਿਧੀ – ਕੌਣ, ਕੀ, ਕਦੋਂ
ਇਹ ਅਧਿਐਨ Journal of the International Society of Sports Nutrition ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। 50 ਕਰਾਸਫਿਟ ਐਥਲੀਟਸ (ਪੁਰਸ਼‑ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨ ਗਿਣਤੀ) ਨੇ ਦੋ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਸੈਸ਼ਨ ਕੀਤੇ – ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੈਨੀਲਕੈਪਸਾਈਸਿਨ (PC) ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਪਲੇਬੋ ਨਾਲ। ਨਾ ਐਥਲੀਟਸ ਨੂੰ, ਨਾ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
- ਖੁਰਾਕ: 2.5 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ. ਫੈਨੀਲਕੈਪਸਾਈਸਿਨ
- ਸਮਾਂ: ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ
- ਸੈਸ਼ਨ: ਮਿਆਰੀ ਕਰਾਸਫਿਟ ਵਰਕਆਉਟ (ਵਾਰਮ‑ਅਪ, ਵਜ਼ਨ‑ਉਠਾਉਣ ਬਲਾਕ, WOD)
- ਮਾਪ: ਕਾਊਂਟਰ‑ਮੂਵਮੈਂਟ ਜੰਪ (CMJ) ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ, 1RM ਦੇ 70% ‘ਤੇ ਡੀਪ ਸਕੁਆਟ (ਸੈਸ਼ਨ ਬਾਅਦ), ਹਾਰਟ‑ਰੇਟ, ਕੈਪਿਲਰੀ ਲੈਕਟੇਟ, RPE, ਰਿਕਵਰੀ ਸਟੇਟਸ, ਅਤੇ 24 ਤੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਡੀਲੇਅਡ‑ਆਨਸੈਟ ਮਸਲ‑ਸੋਰਿਨੈਸ (DOMS)
ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ
ਸਕੁਆਟਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ
ਪਲੇਬੋ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, PC ਨੇ 70 % 1RM ‘ਤੇ ਡੀਪ ਸਕੁਆਟ ਦੀ ਲੋਡ ਅਤੇ ਰੈਪਸ ਦੋਨੋਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਇਆ (P ≤ 0.035)। ਐਥਲੀਟਸ ਥੱਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੱਧ ਵਜ਼ਨ ਲਿਫ਼ਟ ਕਰ ਸਕੇ।
ਜੰਪ‑ਉਚਾਈ ਦੀ ਘਟੌਤ ਘੱਟੀ
ਤੀਵਰ ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ CMJ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਊਰੋ‑ਮਸਕਿਊਲਰ ਥਕਾਵਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। PC ਨੇ ਇਸ ਘਟੌਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤਾ (P < 0.001) – ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਲ ਸੰਕੇਤ ਸੀ।
ਵਜ਼ਨ‑ਉਠਾਉਣ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਕਾਇਮ ਰਹੀ
PC ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਬਲਾਕ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ (P interaction = 0.011), ਅਤੇ ਰਾਊਂਡ 9 ਵਿੱਚ ਲੋਡ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਧੀ (P = 0.030)। ਲਾਭ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਥਕਾਵਟ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੀਰੀਅਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਘਟਾਅ
DOMS 24 ਤੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ‘ਤੇ PC ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ (P = 0.030)।
ਜੋ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ
- WOD ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ (P interaction ≥ 0.826)।
- ਲੈਕਟੇਟ, RPE, ਰਿਕਵਰੀ ਸਟੇਟਸ, ਹਾਰਟ‑ਰੇਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇ (P interaction ≥ 0.340)।
ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧਿਆਨਯੋਗ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਘੱਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ (RPE) ਨੂੰ ਇਕ ਸੰਭਾਵੀ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਮਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ RPE ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਐਥਲੀਟਸ ਨੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੁਧਰਿਆ।
ਲਿੰਗ ਅਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਲਿੰਗ‑ਵੰਡਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ PC ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ CMJ ਘਟੌਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ (P = 0.043) ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੁਆਟ ਲੋਡ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ (P = 0.021)। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰੇ ਗਰੁੱਪ 25 ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਿਰਫ ਪਰਖਾਤਮਕ ਹਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗ‑ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਰੁਚੀ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ
ਲੇਖਕ Jiménez‑Martínez ਅਤੇ Alix‑Fages ਨੇ ਇਂਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ Life Pro Nutrition (ਮੈਡਰਿਡ, ਸਪੇਨ) ਦੇ ਸਾਇੰਟਫਿਕ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰ ਹਨ। ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੰਬੰਧ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਸਰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ। ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੀ ਬਲਾਇੰਡ, ਕ੍ਰੌਸਓਵਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੱਖ ਹੈ, ਪਰ ਅਜ਼ਾਦ ਪੁਨਰ‑ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਹੋਰ ਸੀਮਾਵਾਂ
- ਇੱਕੋ ਖੁਰਾਕ ਵਾਲਾ ਅਧਿਐਨ – ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਡਾਪਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ।
- ਪੌਪੂਲੇਸ਼ਨ ਸੀਮਿਤ – ਕੇਵਲ ਕਰਾਸਫਿਟ‑ਟਰੇਨਡ ਐਥਲੀਟਸ, ਇਸ ਲਈ ਨਵੀਂ, ਵੱਧ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ।
- ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਅਜੇ ਵੀ ਕਲਪਨਾਤਮਕ – RPE ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਘੱਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਜਾਂ ਘੱਟ ਮਸਲ‑ਡੈਮੇਜ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨੀ mechanisms ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਇਫੈਕਟ‑ਸਾਈਜ਼ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ – ਸਾਂਖੀਕੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਸਲਾਹਾਂ
- ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ: 2.5 ਮਿ.ਗ੍ਰਾ. ਫੈਨੀਲਕੈਪਸਾਈਸਿਨ, ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਣਾ।
- ਕੌਣ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਉੱਚ‑ਤੀਵਰਤਾ ਕਰਾਸਫਿਟ ਐਥਲੀਟਸ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੋ ਵਜ਼ਨ‑ਉਠਾਉਣ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਜਾਂ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦਰਦ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਕੌਣ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੇ:
- ਕੈਪਸਾਈਸਿਨ ਜਾਂ ਤਿੱਖੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਲੋਕ।
- ਗਰਭਵਤੀ, ਦਵਾਈ ਲੈ ਰਹੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੈਡੀਕਲ ਹਾਲਤ ਵਾਲੇ – ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
- ਜਿਹੜੇ WOD ਦੀ ਗਤੀ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ – ਇਸ ਟ੍ਰਾਇਲ ਨੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ।
- ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ (ਬਿਗਿਨਰ) – ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ, ਪਰਯਾਪਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵੱਧ ਟਰੇਨਿੰਗ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਵਧੀਆ।
ਨਿੱਜੀ ਨਤੀਜਾ
ਫੈਨੀਲਕੈਪਸਾਈਸਿਨ ਕੋਈ ਜਾਦੂਈ ਪ੍ਰੀ‑ਵਰਕਆਉਟ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਬੂਤ‑ਅਧਾਰਿਤ ਸਪਲੀਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਲਾਇੰਡ, ਕ੍ਰੌਸਓਵਰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਜੋ ਲਿੰਗ‑ਮਿਸ਼ਰਤ ਗਰੁੱਪ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਵਿੱਚ ਸਕੁਆਟ, ਜੰਪ ਅਤੇ ਦਰਦ ‘ਚ ਇਕਰੂਪ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਇਆ। ਲੇਖਕ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕੋ ਖੁਰਾਕ ਤੀਬਰ ਕਰਾਸਫਿਟ ਐਥਲੀਟਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਭ ਖਾਸ ਆਉਟਪੁੱਟ (ਤਾਕਤ ਦੀ ਕਾਇਮਗਾਰੀ, ਜੰਪ‑ਉਚਾਈ ਦੀ ਰਖਿਆ, ਦਰਦ ਘਟਾਓ) ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ WOD ‘ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ। ਉਦਯੋਗ‑ਸਬੰਧੀ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਦਾਅ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਤੰਤਰ ਪੁਨਰ‑ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
