ਪੌਧਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਵਾਂ ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਟਰਾਇਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਇਸ ਧਾਰਣਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 20 g ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸੰਸਲੇਸ਼ਨ (MPS) ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੂਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੇਠਾਂ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਾ ਜਾਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ।

ਅਧਿਐਨ: ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਿ. ਦੂਧ

The Journal of Nutrition ਵਿੱਚ Lim ਆਦਿ (DOI: 10.1016/j.tjnut.2026.101895; PubMed: 42933646) ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਸਵਾਲ ਜਾਂਚਿਆ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੌਧਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੈੂਸੀਨ ਵਰਗੇ ਅਤਿ‑ਜ਼ਰੂਰੀ ਐਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੈੂਸੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਟੈਸਟ ਗਰੁੱਪ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ 48 ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਜ਼ੁਰਗ (ਔਸਤ ਉਮਰ 68 ± 5 ਸਾਲ; 24 ਪੁਰਸ਼, 24 ਔਰਤ) ‘ਤੇ ਡਬਲ‑ਬਲਾਇਂਡ, ਪਲੇਬੋ‑ਕੰਟਰੋਲਡ, ਰੈਂਡਮਾਈਜ਼ਡ ਪੈਰਲਲ‑ਗਰੁੱਪ ਟਰਾਇਲ ਕੀਤਾ। ਹਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨੂੰ ਹੇਠਲਿਖੀਆਂ ਚਾਰ ਟਰੀਟਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ 20 g ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ:

CORN: ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਆਇਸੋਲੇਟ
PEA+CORN: ਮਟਰ + ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮਿਸ਼ਰਣ
MILK: ਦੂਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਆਇਸੋਲੇਟ
PLA: ਗੈਰ‑ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਘੱਟ‑ਊਰਜਾ ਵਾਲਾ ਪਲੇਬੋ

ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇੱਕ‑ਪਾਸੀ ਸਕੁਆਟ ਵਰਗੀਆਂ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ (3 ਸੈੱਟ × 10 ਦੁਹਰਾਵਾਂ, 75 % ਮੈਕਸਿਮਮ ਰੈਪ) ਕੀਤੀ। MPS ਨੂੰ L‑[ring‑13C6] ਫੇਨੀਲਐਲਨਾਈਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇਨਫਿਊਜ਼ਨ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਖੂਨ‑ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਲਏ ਗਏ।

ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ

ਗਰੁੱਪ	ਬੇਸਲ ਨਾਲ MPS ਵਾਧਾ
ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ	216 ± 170 % (P < 0.001)
ਮਟਰ + ਮੱਕੀ ਮਿਸ਼ਰਣ	217 ± 167 % (P = 0.001)
ਦੂਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ	138 ± 78 % (P = 0.033)
ਪਲੇਬੋ	77 ± 46 %

ਤਿੰਨਾਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਪਲੇਬੋ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਔਸਤ ਸੰਖਿਆ ਦੂਧ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜੀ ਉੱਚੀ ਸੀ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਸਟੈਂਡਰਡ ਡਿਵੀਏਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ “ਬਰਾਬਰ” (comparable) ਕਹਿਣਾ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ “ਵਧੀਆ” (better)। ਮੱਕੀ ਨੇ ਦੂਧ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਫਿਰ ਵੀ ਹੈ

ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਹਰੇਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ MPS ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ (ਸਾਰੇ P < 0.001)। ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਸਰਤ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੋਤ ਨਾਲੋਂ ਵਧਾਇਆ। ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਫਟਰਨ ਲਈ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਟਰੈਨਿੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਣਾ ਇਕੱਲੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਲੈੂਸੀਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਲੈੂਸੀਨ ਉਹ ਐਮੀਨੋ ਐਸਿਡ ਹੈ ਜੋ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਧਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਗ੍ਰਾਮ‑ਪ੍ਰਤੀ‑ਗ੍ਰਾਮ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਉੱਚੀ ਲੈੂਸੀਨ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸਦੀ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਬਸਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲੈੂਸੀਨ ਦੀ ਵਿਸਤਾਰਿਤ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਕਾਗਜ਼ੀ ਤਰਕ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਤ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ ਨਹੀਂ।

ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਨਤੀਜੇ

ਡੋਜ਼: ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਰਵਿੰਗ ਲਈ 20 g ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਰਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਹੀ ਇਕੋ ਡੋਜ਼ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਹੋਰ ਮਾਤਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਟਾਈਮਿੰਗ: ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਆ। ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ (ਪਹਿਲਾਂ, ਦੌਰਾਨ, ਬਾਅਦ) ‘ਚ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ ਸਮਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ।

ਕੌਣ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:

ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲਿਫ਼ਟਰ: ਔਸਤ ਉਮਰ 68 ਸਾਲ, ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਘਟਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉੱਚਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ।
ਡੈਰੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ‑ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਘਟਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ: ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਮਟਰ‑ਮੱਕੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੇ ਦੂਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਰਗੀ ਹੀ MPS ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਗੀਦਾਰ ਵੈਗਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਤੀਜਾ ਸਿੱਧਾ ਵੈਗਨਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪੌਧਾ‑ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮਿਕਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ: ਮਟਰ‑ਮੱਕੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੇ ਇਕੱਲੀ ਮੱਕੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਿਖਾਈ, ਇਸ ਲਈ ਮਿਕਸ ਆਧਾਰਤ ਫਾਰਮੂਲੇ ਵੀ ਉਪਯੋਗ ਹਨ।

ਕੌਣ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ:

ਮੱਕੀ ਦੀ ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਾਲੇ: ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਡਾਟਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਐਲਰਜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ: ਇਹ ਟਰਾਇਲ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ (ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ) ਦੇ MPS ਮਾਪ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਕਾਰ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਾਧਾ।
ਚਿਕਿਤਸਾ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ: ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਨ; ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹਾਲਤ ਵਾਲਿਆਂ ‘ਚ ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਗੱਲਾਂ

ਸੈਂਪਲ ਆਕਾਰ ਛੋਟਾ: 48 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ ਛੋਟੀ ਸੈਂਪਲ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵੈਰੀਏਬਿਲਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਵਾਬ ਵੱਖ‑ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
MPS ਮਾਪ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਹੈ: ਛੋਟੀ ਸਮੇਂ ਦੀ MPS ਮਾਪ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
ਪਲੇਬੋ ਵੀ ਵਧਿਆ: ਪਲੇਬੋ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਬੇਸਲ ਨਾਲੋਂ 77 % ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਇਆ, ਜੋ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਪਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਤੀਜਾ

ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਸਿਰਲੌਕ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 20 g ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਮਟਰ‑ਮੱਕੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਜਾਂ ਦੂਧ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ MPS ਵਧਾਇਆ, ਅਤੇ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਵਰਜ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੀਵਰ ਕੀਤਾ। ਪੌਧਾ‑ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪ ਚਾਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਘਟਾਅ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁਣ ਇਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਚੋਣ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਟਰੈਨਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਹੀ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਸਲ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਵਾਧੇ ‘ਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਸਰੋਤ: Lim et al., The Journal of Nutrition. Trial registration NCT05917223. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42933646/